Lokalne samouprave su odgovorne za sprovođenje i do 70 odsto evropskog zakonodavstva. Njihova uloga u procesu pridruživanja EU nije opcionalna, ona je suštinska, istakla je Mišela Manojlović, generalna sekretarka Zajednice opština Crne Gore na otvaranju konferencije „Izgradnja mostova između lokalnih i centralnih vlasti – upravljanje na više nivoa na Zapadnom Balkanu”, koju su organizovali SIGMA OECD i NALAS.
Manojlović je podsjetila da se lokalne samouprave u regionu suočavaju sa brojnim izazovima.
“U većini zemalja Zapadnog Balkana finansijski sistemi nijesu u skladu sa nadležnostima koje imaju opštine, što je navedeno u Izvještaju o fiskalnoj decentralizaciji u Jugoistočnoj Evropi koji je radio NALAS. Lokalne vlasti su takođe pod velikim pritiskom – ubrzana urbanizacija, depopulacija, ekonomske promjene i globalne krize. Bez jačih finansijskih temelja, one ne mogu da ispune očekivanja građana” upozorila je Manojlović.
Kako su ovi izazovi prisutni i u Crnoj Gori, Zajednica opština Crne Gore već dugo radi na dubljoj fiskalnoj decentralizaciji.
“Aktivno smo uključeni u dijalog sa Ministarstvom finansija u cilju revizije pravnog okvira za finansiranje opština i obezbjeđivanja pravednijeg udjela lokalnih samouprava u javnim prihodima, kao i reforme poreskog sistema. Naš cilj je jasan – opštine moraju imati dovoljno sredstava da izvršavaju svoje zakonske i druge obaveze i da investiraju u razvoj, a ne samo da održavaju osnovne usluge” kategorična je Manojlović.
Da je Zajednica opština napravila značajan napredak u ovoj oblasti, prepoznato je i u Izvještaju o fiskalnoj decentralizaciji u Jugoistočnoj Evropi, koji je predstavljen na konferenciji. U Izvještaju se navodi da se Zajednica opština zalagala za kompenzaciju gubitaka prihoda uzrokovanih nacionalnim poreskim reformama i jačanje opštinske fiskalne autonomije, posebno kroz izmjene i dopune Zakona o finansiranju lokalne samouprave.
„Zajednica opština Crne Gore se zalaže se za fiskalnu autonomiju i nadoknadu gubitaka u prihodima uzrokovanim nacionalnim poreskim reformama, kao što su promjene strukture poreza na dohodak fizičkih lica. Zajednica ima dobru unutrašnju organizacionu strukturu koja doprinosi stručnosti u konsultacijama i radnim grupama sa centralnim nivoom vlasti“ navodi se u Izvještaju.
Pored Manojlović, na otvaranju su govorili i ministar javne uprave Marash Dukaj, predstavnik EU delegacije, Orlando Fusco, kao I zamjenica šefa SIGMA programa, Bianca Breteche.
Cilj događaja je razmjena iskustva među administracijama Zapadnog Balkana o tome kako pomoći, koordinirati i sarađivati sa lokalnim i regionalnim vladama kako bi se unapredilo višeslojno upravljanje i razmotrila uloga lokalnih vlasti u procesu integracije u EU. Konferencija takođe imala za cilj da stvori platformu za centralne i lokalne vladine administracije kako bi dijelile iskustva o međuvladinoj saradnji i koordinaciji.
SIGMA program više od tri decenije pomaže centralnim vlastima u partnerskim administracijama u unapređenju javne uprave i doprinosi procesu evropskih integracija. Na osnovu bogatog iskustva i prepoznajući ključnu ulogu koju lokalne i regionalne vlasti imaju u demokratskim sistemima, SIGMA je proširila svoj rad u regionu Zapadnog Balkana na temu upravljanja na više nivoa.
NALAS je vodeća mreža asocijacija lokalnih samouprava (ALS) u jugoistočnoj Evropi, koja okuplja 13 nacionalnih ALS-a i predstavlja oko 9.000 lokalnih vlasti. Već više od dvije decenije, NALAS je lider u unapređenju procesa decentralizacije i jačanju upravljanja na više nivoa u regionu. Kroz blisku saradnju sa svojim članicama, nacionalnim vladama i međunarodnim partnerima, NALAS podstiče međuvladinski dijalog, unapređuje koordinaciju politika i promoviše efikasno lokalno upravljanje.
