Spaić: Omogućiti popuste za karte osobama sa invaliditetom u javnom prevozu

Foto: Prava Crna Gora

Pravo na slobodu kretanja je jedno od osnovnih ljudskih prava, oblast saobraćaja je dio toga, a za lica sa invaliditetom to je jedna od prioritetnih oblasti za rešavanje, ocijenio je Miloš Spaić iz Prave Crne Gore.

“Osobe sa invaliditetom kao i svim drugim oblastima života treba da uživaju to pravo ravnopravno kao i svi ostali. Stanje u Crnoj Gori je tako da pojedine zakonske odredbe postoje, ali je inplementacija loša ili pak ne postoje”, navodi Spaić u saopštenju.

Prema Konvenciji UN o pravima lica sa invaliditetom i Zakonu o zabrani diskriminacije lica sa invaliditetom definicija lica sa invaliditetom glasi: “lice sa invaliditetom je lice koje ima dugoročna fizička, mentalna, intelektualna ili senzorna oštećenja, koja u sadejstvu sa različitim barijerama mogu otežati puno i efektivno učešće ovog lica u društvu na osnovu jednakosti sa drugima”.

Prema riječima Spaića, prema podacima popisa stanovništva iz 2011. godine u Crnoj Gori ima nešto više od 11% lica sa invaliditetom.

“Ogroman broj ovih osoba suočava se sa različitim oblicima diskriminacije prilikom ostvarivanja prava u oblasti saobraćaja, najčešće zbog nemogućnosti da zadovolje zagarantovana prava, ali često i zbog nepoznavanja da im određeno pravo pripada ili nepoznavajući proceduru za njihovo ostvarivanje. Diskriminacija lica sa invaliditetom u oblasti saobraćaja u prvom redu podrazumijeva nepristupačnost prevoznih sredstava, saobraćajne infrastrukture, objekata u službi putničkog prevoza, informacija o prevozu putnika, uslova za polaganje vozačkog ispita i svega ostalog što onemogućava lica sa invaliditetom da budu ravnopravni učesnici u saobraćaju u odnosu sa drugima”, istakao je Spaić.

Carinskim zakonom, Zakonom o porezu na dodatu vrijednost i Uredbom o uslovima i postupku za ostvarivanje prava na oslobođenje od plaćanja carine utvrđeno je da određene kategorije lica sa invaliditetom i lica sa određenim procentom invaliditeta imaju pravo da se oslobode od obaveze plaćanja carine i PDV-a prilikom uvoza određenih kategorija motornih vozila.

“Međutim, zbog nepristupačnosti prevoznih sredstava, saobraćajne infrastrukture, objekata u službi putničkog prevoza i informacija o prevozu putnika postoji potreba za dobijanjem ovog prava kod mnogo šireg dijapazona kategorija lica sa invaliditetom nego što je obuhvaćeno navedenim propisima čime dolazi do diskriminacije ovih lica. Takođe, postupak za ostvarivanje prava na oslobođenje od plaćanja carine i PDV-a prilikom uvoza motornih vozila je veoma složen i nepoznat ogromnom broju lica sa invaliditetom kojom prilikom određeni broj ovih osoba odustaje od ostvarivanja ovog prava. Zakonom o bezbjednosti saobraćaja na putevima određeno je da lica sa invaliditetom uživaju posebnu zaštitu. Istim zakonom lica sa invaliditetom su prepoznata i zavisno od brzine kretanja i namjene, razvrstana su u tri kategorije učesnika u saobraćaju: pješak, vozilo, specijalno putničko vozilo, u odnosu na koje su ostali učesnici dužni da se ponašaju sa povećanom pažnjom”, dodao je Spaić.

U nastavku navodi da vozila čiji su vlasnici ili korisnici lica sa invaliditetom, kako bi bili prepoznati od drugih učesnika u saobraćaju i shodno tome uvažili posebnu zaštitu, moraju da označe svoje vozilo znakom pristupačnosti što nije uvjek slučaj i što može dovesti do ugrožavanja njihove bezbjednosti.

Shodno važećim propisima opština reguliše saobraćaj na svom području na način da, pored ostalog, određuje prostore za parkiranje vozila, zabrane parkiranja i mjesta ograničenog parkiranja (koja je dužna da obezbijedi bez naknade, a čiji broj određuje skupština opštine).

“Zakon o prevozu u drumskom saobraćaju proklamuje dostupnost usluga prevoza svim učesnicima. Ovim propisom stvoren je osnov da se licima sa invaliditetom kroz poseban linijski prevoz učini dostupnim drumski saobraćaj koji se obavlja redovno na određenoj liniji. Navedeni propis, kao obavezan uslov za dobijanje licence za pružanje usluga autobuske stanice, predviđa “prilaz za lica sa invaliditetom, te u slučaju nepoštovanja nadležni inspektor je dužan da preduzme mjere u skladu sa zakonom. Međutim, ovo i dalje važi samo kao zakonska odredba i čija primjena je zanemarljiva u praksi. Shodno svemu navedenom sa sigurnošću možemo reći da je problem diskriminacije lica sa invaliditetom u oblasti saobraćaja toliko evidentan i da predstavlja jedan od najprioritetnijih koje treba rješavati jer sputava ogroman broj lica sa invaliditetom da ostvare jedno od osnovnih prava koje je zagarantovano svim značajnim pravnim propisima, pravo na slobodu kretanja, i da u velikoj mjeri utiče na socijalnu isključenost i neravnopravnost lica sa invaliditetom u odnosu sa drugima”, dodao je Spaić.

Sve ovo, kaže Spaić, naveo je da bi predstavio realnu sliku oblasti saobraćaja iz ugla osoba sa invaliditetom.

“Da bi došli do ravnopravnosti potrebno je mnogo toga drugačije urediti. No ono što se odmah može uraditi jeste da se u javnom prevozu omogući popust na karte za lica sa invaliditetom kao što to postoji za penzionere ili studente. Ovim se naravno nebi riješili gore navedeni problemi ali bi se svakako olakšao makar finansijski aspekt, što ako se uzme u obzir da je život osoba sa invaliditetom skuplji nego kada je ostatak populacije u pitanju, to bi značilo licima sa invaliditetom”, zaljučio je Spaić.

guest
Nije obavezno
0 Komentara
Inline Feedbacks
View all comments

Pratite PRESS online portal na Facebook-u.

Marketing

Sve informacije vezane za oglašavanje na našem sajtu možete dobiti putem email-a: marketing@press.co.me