– Izlazak iz uglja, odnosno potpuno sprovođenje procesa pravedne tranzicije biće moguće tek kada pronađemo stabilnu energetsku alternativu za 220 megavata koje proizvodi TE „Pljevlja“ i više od 3.000 radnih mjesta koja ovaj sistem generiše. Gašenje sistema RUP i TE ,,Pljevlja“ nije realno u bliskoj budućnosti, jer predstavljaju ključne stubove energetske stabilnosti Crne Gore. Sistem Rudnik uglja i TE „Pljevlja“ tokom juna, jula i avgusta učestvovao je sa 64,8 odsto u ukupnoj proizvodnji električne energije na nivou Elektroprivrede (EPCG), odnosno više od 51 milion eura proizvedene električne energije – kazao je Laković.
POBJEDA: Kakav poslovni rezultat je kompanija RUP ostvarila u dosadašnjem dijelu ove godine? Da li ste zadovoljni sa tim rezultatom i što je na njega najviše uticalo?
LAKOVIĆ: Ova godina je godina stabilizacije. Znate da smo prošle godine imali ekološku rekonstrukciju i zastoj Termoelektrane (TE) ,,Pljevlja“ duži od sedam mjeseci. Ove godine vratili smo se u normalan režim rada i visoko profitabilno poslovanje.
Za prvih šest mjeseci ove godine Rudnik uglja ,,Pljevlja“ ostvario je najbolji rezultat u protekle tri godine poslovanja sa profitom od 3,26 miliona eura. Finansijski podaci pokazuju da smo ostvarili prihode veće za 5,5 miliona eura, a rashodi su manji od planiranih za 4,1 milion eura. U pomenutom periodu proizvedeno je 22 odsto uglja iznad plana, dok je za TE „Pljevlja“ isporučeno 22,3 odsto iznad plana.
Uprkos složenim tehničko-operativnim uslovima i brojnim izazovima koji su pratili prošlu godinu Rudnik uglja ,,Pljevlja“ uspio je da očuva proizvodni kontinuitet i isporuku uglja za TE „Pljevlja“ i tako sačuva stabilnost elektroenergetskog sistema Crne Gore.
Želim da naglasim i novi koncesioni ugovor koji je Rudnik uglja ,,Pljevlja“ potpisao na 24 godine, vrijedan 64 miliona eura, od čega će 45 miliona prihodovati naša opština Pljevlja.
POBJEDA: Koliki je u ovom trenutku značaj sistema RUP – Termoelektrana za crnogorski energetski sistem i stabilnost? Koliki je taj značaj naročito tokom drugog i trećeg kvartala godine kada je manja proizvodnja hidroelektrana? Kako bi crnogorski energetski sektor funkcionisao da u ovom trenutku nema proizvodnju električne energije iz uglja?
LAKOVIĆ: Podsjetiću da je sistem Rudnik uglja i TE „Pljevlja“ tokom juna, jula i avgusta učestvovao sa 64,8 odsto u ukupnoj proizvodnji električne energije na nivou Elektroprivrede (EPCG), odnosno više od 51 milion eura proizvedene električne energije. To govori šta znači imati sigurno snabdijevanje i rad TE „Pljevlja“ i Rudnika uglja, što smo i uradili realizacijom najvažnijeg infrastrukturnog projekta izmještanja korita rijeke Ćehotine za energetski sistem.
Rudnik uglja zajedno sa TE „Pljevlja“ trenutno predstavlja najsigurniji i najstabilniji izvor električne energije. Kao što je poznato ovaj sistem ima 1.500 zaposlenih, koji direktno i indirektno generišu još toliko zaposlenih u Pljevljima. Samo u posljednjih pet godina ovaj sistem proizveo je preko 800 miliona eura električne energije po tržišnim vrijednostima.
Izlazak iz uglja, odnosno potpuno sprovođenje procesa pravedne tranzicije biće moguće tek kada pronađemo stabilnu energetsku alternativu za 220 megavata koje proizvodi TE „Pljevlja“ i više od 3.000 radnih mjesta koja ovaj sistem generiše. Gašenje sistema RUP i TE ,,Pljevlja“ nije realno u bliskoj budućnosti, jer predstavljaju ključne stubove energetske stabilnosti Crne Gore.
Istovremeno, Plan pravedne tranzicije kroz poslovnu transformaciju Rudnika uglja otvara prostor za održivi razvoj lokalne zajednice kroz zelene i inovativne projekte. Zato se upravljanju ključnim energetskim kompanijama u Crnoj Gori mora pristupiti ozbiljno u procesu vođenja, implementacijie svih obaveza i projekata.
POBJEDA: Posljednje dvije godine Rudnik uglja ,,Pljevlja“ realizuje izmještanje korita rijeke Ćehotine, u kojem statusu je taj projekat?
LAKOVIĆ: Rudnik uglja ,,Pljevlja“ realizovao je najveći infrastrukturni i hidrološki projekat izmještanja korita rijeke Ćehotine za elektroenergetski sistem Crne Gore.
Dobijanjem vodne dozvole stavljena je tačka na projekat izmještanja Ćehotine. Stigla je zvanična potvrda da je sve urađeno po pravilima i projektu, tako da možemo projekat proglasiti i zvanično završenim.
Ovim smo obezbijedili siguran rad zaposlenih, nastavak eksploatacije uglja i sigurno snabdijevanje ugljem TE ,,Pljevlja“. Svi radovi na otkrivci bili su ograničeni zbog blizine postojećeg korita, s obzirom da je uvijek postojala mogućnost da dođe do ulivanja rijeke u samo korito i moralo se veoma oprezno raditi zbog ugroženosti prevashodno ljudstva, a onda i mehanizacije.
Značaj samog projekta vidjeli smo prošle godine kada je TE „Pljevlja“ bila osam mjeseci u zastoju, što se odrazilo na finansijske rezultate EPCG grupe. Koliko je važno bilo završiti ovaj projekat govori i činjenica da smo sačuvali konstantnost u radu termoenergetskog kompleksa u Pljevljima.
Projekat je završen u rekordnom roku, vrijednost radova je 20 miliona eura bez PDV-a. Trka sa vremenom u kojoj smo bili, gdje smo morali za godinu dana da izmjestimo rijeku, bilo je nešto što nas je opterećivalo. Ono što su izvođači i naši zaposleni u rudniku uspjeli da urade je zaista za svaku pohvalu i ove godine ćemo odati i zvanična priznanja onima koji su radili na ovom projektu.
Projekat izmještanja korita rijeke Ćehotine bio je veoma zahtjevan. Bilo je stresno, s obzirom da je vršeno zahtjevno i veoma osjetljivo bušenje i miniranje u krečnjačkom masivu u blizini brane Durutovići.
Veličinu i značaj projekta možemo sagledati samo kada se nađemo na lokaciji: 3.200 metara novog korita rijeke Ćehotine, minirano je 120.000 kubika krečnjačkog masiva, više od 500.000 kubika iskopa i ugrađeno preko 15.000 kubika betona.
POBJEDA: Koji su konkretni pokazatelji da je ovaj projekat ispunio funkciju?
LAKOVIĆ: Prije svega, nadležne inspekcije Direktorata za vode izvršile su provjeru i kako sam i rekao dobili smo Vodnu dozvolu kao krajnji rezultat uspješne realizacije projekta. Istovremeno, podsjetiću januarske poplave bile su svojevrsni test projekta i pokazale da je projekat izveden kvalitetno i u skladu sa strukom. Takve poplave nijesu zapamćene zadnjih 20 godina. Imali smo 15 dana upliva vode u kop, preko 100.000 kubika za 24 sata. S obzirom da imamo najsavremenije visokonaponske pumpe, ispumpavali smo vodu, pokušavali smo da spasimo, ali u svom tom periodu nijesmo prestali da vršimo isporuku uglja za TE „Pljevlja“. Izuzetno zahtjevan period je iza nas, ali i pored poplava i pojave klizišta, Rudnik uglja je pokazao da njegov menadžment i radnici uspješno prevazilaze sve izazove i u najtežim mogućim situacijama koje mogu da nas zadese.
Projekat je završen zahvaljujući zajedničkoj saradnji Rudnika uglja ,,Pljevlja“, izvođača i Vlade Crne Gore. Potvrđeno je da se domaćim kapacitetima mogu uspješno rješavati veoma kompleksni tehnički izazovi. Građevinska grupa rudnika uglja ,,Pljevlja“ odradila je radove na iskopu u vrijednosti približno četiri miliona eura i betonske i armirano-betonske radove na ulivu u korita.
Želim još jednom da se zahvalim svima na odgovornom pristupu u radu i realizaciji tog projekta.
POBJEDA: U kojoj se mjeri do sada ostvario plan poslovne transformacije RUP-a i plan pravedne tranzicije za region uglja ,,Pljevlja“ i što je tokom 2026. godine urađeno na planu tranzicije i transformacije kompanije?
LAKOVIĆ: Pravedna tranzicija je nova šansa za novu energiju grada. Rudnik uglja ,,Pljevlja“ se jasno i nedvosmisleno pozicionirao kao aktivan akter pravedne tranzicije, ne samo kroz deklarativnu podršku, već kroz konkretne i mjerljive rezultate. Tokom prethodnog perioda Rudnik uglja je uspio da racionalizuje broj zaposlenih i preusmjeri radnu snagu na nove projekte, čime je značajno unapređeno poslovanje.
Rudnik uglja ,,Pljevlja“ kao što znate pokrenuo je realizaciju Plana poslovne transformacije, čime je omogućio stvaranje dodate vrijednosti kroz izlazak na tržište i otvaranje novih mogućnosti za veliki broj ljudi. Plan obuhvata 14 novih biznisa, što predstavlja 14 novih prilika za naše ljude i njihove porodice. To je ujedno i 14 novih razloga da ljudi ostanu u Pljevljima. Cilj pravedne tranzicije je da niko ne bude zaboravljen. Samo takva transformacija može biti opravdana i poželjna.
Građevinska grupa Rudnika uglja, u saradnji sa Eko fondom, učestvuje u programu za podsticanje energetske efikasnosti u domaćinstvima. Potpisano je 50 ugovora sa korisnicima za izradu termo fasada na individualnim domaćinstvima. Do ovog trenutka realizovano je preko 65 odsto ugovorenih radova, a započeta je i realizacija 14 takvih projekata na objektima kolektivnog stanovanja.
Asfaltna baza, koju je Rudnik uglja Pljevlja zakupio od Vektre ,,Jakić“ u stečaju, proizvela je tokom 2026. godine 2.025 t različitih vrsta asfalta, čak 45,6 odsto više nego tokom prethodne godine.
U ovoj godini, nakon probnog rada, pokrenuta proizvodnja lične zaštitne opreme. Proizvedeno je 1.000 radnih odjela sa planom širenja poslovanja na EPCG grupu, a kasnije i na tržište.
Nakon godinu dana rada sertifikovana je laboratorija. To znači da su naši rezultati validni i spremni za tržište. Mi smo jedina laboratorija u Crnoj Gori koja se bavi ispitivanjem kvaliteta uglja prema akreditovanim metodama.
Rekultivisano je 34 ha površina u prošloj godini, ciljevi za ovu godinu postavljeni su na veći nivo. Na taj način dajemo novo lice prethodno devastiranim površinama, a budući planovi će u još većoj mjeri unaprijediti kvalitet života u našoj opštini. Rudnik uglja radi intenzivno na rekultivaciji prostora površinskog kopa Potrlica.
Pored toga, najavljeni početak izgradnje mini hidroelektrane Durutovići kao i solarnog parka Grevo doprinijeće energetskoj diverzifikaciji.
Jedan od važnijih projekata kompanije koji planiramo u narednom periodu je kupovina Vektre ,,Jakić“ i pokretanje drvne industrije Pljevalja. Vektra je godinama bila zatvorena, a sa činjenicom da je 60 odsto šuma Crne Gore na teritoriji opštine Pljevlja, jasno nam je o kakvom resursu se radi, koji godinama stoji.
Nedavno sam boravio u studijskoj posjeti u Češkoj, koja je realizovana je u okviru TAIEX interumenta EU u cilju razmjene iskustava u sprovođenju pravedne tranzicije, odnosno transformaciji regiona koji su zavisili od uglja, socijalnim i ekološkim aspektima napuštanja uglja. Zahvaljujući TAIEX instrumentu EU institucije i korisnici dobijaju konkretna i praktično primjenjiva rješenja za unapređenje administrativnih i regulatornih kapaciteta. U skladu sa tim započeli smo prilagođavanje Plana pravedne tranzicije kroz poslovnu transformaciju kompanije i Plana za oporavak Pljevalja kako bi obezbijedili neophodna namjenska sredstva za planirane projekte.
Ovo je razvojna šansa za Pljevlja i kompletan sjeverni region Crne Gore koja će uticati na ublažavanje negativnog prirodnog priraštaja i omogućiti ljudima da ostanu i žive u Pljevljima.
POBJEDA: Kako napreduje Plan za oporavak Pljevalja? Podsjetite što je predviđeno tim planom i ko ga sprovodi.
LAKOVIĆ: Ključnu ulogu u transformaciji naše opštine u modernu evropsku zajednicu imaće sprovođenje Plana za oporavak Pljevalja koji je pokrenut na inicijativu Rudnika uglja ,,Pljevlja“ uz podršku Vlade Crne Gore. Posle 30 godina neistinitih obećanja ljudi su vidjeli da se radi na terenu. Pljevlja su danas jedno veliko gradilište sa 113 miliona eura odobrenih investicija od Vlade Crne Gore.
Započela je izgradnja nove bolnice u vrijednosti od 40 miliona eura. Prva faza toplifikacije je već realizovana, započela je realizacija druge i treće faze. Ukupna dužina mreže je 6,7 km. Projekat izgradnje bazena i multifunkcionalne sale je u fazi izrade glavnog projekta, nakon čega slijedi izdavanje građevinske dozove i raspisivanje tendera za izvođenje radova. Gradnja bazena i multifunkcionalne sale planirana je pored Sportske dvorane ,,Ada“. Bazen koji bi se gradio bio bi zatvorenog tipa, poluolimpijskih dimenzija, pored ovog bazena, bio bi izgrađen još jedan manji. Jedan od značajnih projekata za Pljevlja je i projekat Borovičkog jezera koji će se realizovati fazno, čime je predviđena izgradnja i uređenje plaža, biciklističkih i pješačkih staza, sportskih terena i drugih pratećih segmenata koji će omogućiti i razvoj turizma. U procesu je dobijanje građevinske dozvole za prvu fazu. Očekuje se raspisivanje tendera za projektovanje brze ceste Crnča-Pljevlja.
Rudnik uglja ,,Pljevlja“ planira izgradnju stambeno-poslovnog kompleksa koji se nalazi na lokaciji današnje radionice koja će biti izmještena. Svi raniji krediti koje su Rudnik uglja i TE „Pljevlja“ odobravali za potrebe stambenog fonda bili su realizovani van teritorije opštine Pljevlja. Građani će dobiti izuzetno vrijedne stanove, i neće morati da traže kupovinu stana van teritorije naše opštine. Nadamo se uskoro dobijanju UT uslova kako bi se stekli uslovi za početak izgradnje. Ovi projekti vraćaju povjerenje u riječi plan, investicija, napredak.
Vlada Crne Gore je pružila punu podršku realizaciji projekata u obezbjeđivanju sredstava. Očekivali smo da će Opština Pljevlja ozbiljnije pristupiti pripremi projekata iz Plana, ali to se nažalost nije desilo. I dalje stojim iza toga da će realizacija Plana za oporavak Pljevalja i Plana Rudnika uglja ,,Pljevlja“ donijeti novu energiju i razvoj gradu i da je sve moguće u narednom periodu sprovesti ako svi vjerujemo u to i ako želimo da uspijemo.
Izvor: Pobjeda
