Fond za inovacije Crne Gore odabrao je 16 projekata u okviru druge faze Programa za finansiranje inovativnih rješenja u javnom sektoru – GovTech 2026.
“Projekti će se realizovati u saradnji sa 18 javnih institucija, uz podršku Fonda u iznosu od 2.206.314 eura. Odabrani projekti predstavljeni su na događaju GovTech Kick-Off – Izazovi počinju da se rješavaju, održanom u Naučno-tehnološkom parku Crne Gore u Podgorici”, navedeno je u saopštenju.
Ministarka prosvjete, nauke i inovacija Anđela Jakšić Stojanović istakla je značaj programa u kontekstu pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji.
„Ovaj program posebno dobija na značaju zbog procesa pristupanja Crne Gore Evropskoj uniji, a njegova uspješna realizacija omogućiće našim institucijama i organizacijama da primijene inovativna rješenja koja su u skladu sa aktuelnim trendovima i praksama na evropskom tržištu. Posebnu vrijednost programa daje činjenica da je utemeljen na realnim potrebama i izazovima koje su identifikovale institucije javnog sektora, dok rješenja nude predstavnici inovacione i naučno-istraživačke zajednice i privrede“, poručila je ministarka.
GovTech program, kako je predočeno, povezuje javne institucije koje definišu izazove iz svoje nadležnosti sa preduzećima i istraživačkim organizacijama koje razvijaju inovativna tehnološka rješenja prilagođena njihovim potrebama.
“Program se realizuje kroz dvije povezane faze. U prvoj fazi, subjekti javnog sektora imali su mogućnost da prijave konkretne probleme u radu institucija i pružanju usluga građanima i privredi, za koje na tržištu ne postoji adekvatno rješenje, a koji imaju potencijal da budu riješeni primjenom inovativnih tehnologija”, navedeno je.
Na prvi javni poziv pristigao je 91 izazov, od kojih je “nakon administrativne provjere i evaluacije 76 odabrano za dalju razradu”.
U drugoj fazi programa, namijenjenoj preduzećima i istraživačkim organizacijama, pristigao je 141 projektni prijedlog. Nakon evaluacije, za realizaciju je odabrano 16 projekata koji uključuju 18 javnih institucija.
Direktorica Fonda za inovacije Crne Gore Katarina Lalović istakla je da je važno da se podrška usmjerava na rješenja koja odgovaraju na konkretne potrebe institucija, kao i da Fond planira nastavak ovog modela kroz novi ciklus kandidovanja izazova.
„Kroz GovTech program povezujemo institucije koje prepoznaju izazove u svom radu sa preduzećima i istraživačkim organizacijama koje razvijaju rješenja za njihovo prevazilaženje. Želimo da nastavimo da razvijamo ovaj model saradnje, zbog čega ćemo uskoro ponovo objaviti javni poziv za prvu fazu GovTech programa, kroz koji će javne institucije moći da kandiduju izazove za čije su rješavanje potrebna inovativna rješenja“, kazala je Lalović.
Odabrani projekti raspoređeni su u pet tematskih oblasti: javne usluge, digitalna država, pametna infrastruktura, sigurnija Crna Gora i digitalni razvoj i turizam.
Među podržanim projektima su digitalizacija laboratorijskih procesa, HERMES Health za prediktivnu analitiku i planiranje resursa u zdravstvu, Connect AI za unapređenje komunikacije u javnom sektoru i rješenje za personalizovanu njegu kardiovaskularnih pacijenata uz primjenu vještačke inteligencije.
“U oblasti digitalizacije državne uprave, projekti uključuju mojID2, sistem Red Flags za rano prepoznavanje nepravilnosti u javnim nabavkama, Lexora – platformu za pravnu navigaciju, kao i TransLexor AI, namijenjen automatizovanom prevođenju pravnih tekstova radi usklađivanja sa pravnom tekovinom Evropske unije. Podržana su i rješenja za analizu gubitaka u elektrodistributivnoj mreži, unaprjeđenje upravljanja putnom infrastrukturom i bezbjednošću saobraćaja kroz sistem Safe Road, praćenje energetskih ušteda i prevenciju zapaljenja kontejnera u Pljevljima. U oblasti zaštite i spašavanja, projekti obuhvataju platformu zasnovanu na virtuelnoj stvarnosti za edukaciju djece o postupanju u vanrednim situacijama i GeoRisk-Fire CG, GIS sistem za procjenu rizika od šumskih požara”, saopšteno je.
U oblasti turizma i razvoja inovacionog ekosistema podržani su TourismOS, integrisana digitalna platforma za turističke servise i infrastrukturu Crne Gore, i Ecosystem Intelligence Platform (EIP), namijenjena praćenju i analizi inovacionog ekosistema.
Navedeno je da je za drugu fazu programa prvobitno opredijeljen budžet od dva miliona eura.
“Zbog broja projekata predloženih za finansiranje, sredstva su povećana kroz inicijativu za jačanje postojećih programa Fonda, u okviru Plana razvoja inovacionog ekosistema, korišćenjem sredstava iz Programa ulaganja od posebnog značaja za privredni i ekonomski interes Crne Gore. Realizacija projekata pratiće se u skladu sa zaključenim ugovorima o finansiranju i odobrenim projektnim budžetima. Fond će kroz redovni monitoring pratiti napredak projektnih aktivnosti i opravdanost troškova, dok će korisnici grantova izvještavati o realizaciji projekata”, saopšteno je.
