Sadržaj
Air Montenegro, kako su kazali za Stanadard, organizuje snabdijevanje avio-gorivom na svim tržištima na kojima posluje, i to u saradnji sa dobavljačima prisutnim na aerodromima na kojima obavlja letove.
Upravo takav model, koji je standard u evropskoj avio-industriji, podrazumijeva da aviokompanije ne skladište sopstvene rezerve goriva.
„Skladištenje većih količina goriva zahtijeva značajnu infrastrukturu, posebne regulatorne i stroge bezbjednosne standarde, zbog čega Air Montenegro, kao i većina evropskih avio-kompanija, ne raspolaže sopstvenim zalihama, već se snabdijeva od eksternih dobavljača“, navode iz kompanije.
Dodaju da se u tom procesu vodi računa o operativnoj efikasnosti, pa se, kada god je moguće, preferiraju tržišta sa povoljnijim cijenama goriva.
Uprkos globalnim izazovima, iz Air Montenegra ističu da se snabdijevanje odvija bez zastoja.
„U ovom trenutku kompanija nema problema u nabavci avio-goriva, niti je od strane dobavljača dobila bilo kakva upozorenja o potencijalnim ograničenjima u isporuci. Snabdijevanje se odvija uredno i u skladu sa planiranim obimom saobraćaja“, naglašavaju.
Istina je, međutim, da na pojedinim aerodromima postoje određena ograničenja, ali ona se, kako pojašnjavaju, uglavnom odnose na dugolinijski saobraćaj i ne utiču na operacije crnogorskog prevoznika.
Globlani kontekst
Globalno tržište avionskog goriva suočava se sa jednim od najvećih poremećaja posljednjih godina, a ključni uzrok je rat na Bliskom istoku, posebno eskalacija sukoba sa Iranom i poremećaji u regionu Persijskog zaliva.
Jet A-1 gorivo, koje je rafinisani derivat sirove nafte, direktno zavisi od stabilnosti ovog regiona. Međutim, zatvaranje ili otežan promet kroz Ormuski moreuz – ključni energetski koridor kroz koji prolazi oko 20% svjetske nafte – izazvao je ozbiljne poremećaje u lancima snabdijevanja.
Evropa je posebno ranjiva jer veliki dio goriva uvozi upravo iz tog regiona – procjene pokazuju da je čak do polovine evropskog uvoza Jet A-1 goriva vezano za Bliski istok.
Posljedice su već vidljive na tržištu , jer su cijene avionskog goriva porasle za oko 95 posto od početka sukoba, dok u pojedinim slučajevima cijene su se praktično udvostručile u svega nekoliko sedmica, a trošak goriva po putniku na dugolinijskim letovima iz Evrope porastao je za oko 88 eura.
Istovremeno, evropsko tržište bilježi dodatni cjenovni pritisak – Jet A-1 u Evropi se sada prodaje i preko 26 dolara po barelu skuplje nego u SAD, što dodatno pogoršava konkurentnost evropskih aviokompanija.
Pritisak na snabdijevanje
Osim rasta cijena, pojavljuju se i rizici od fizičkih nestašica goriva. Gubitak isporuka iz regiona Bliskog istoka, uz povećanu globalnu potražnju tokom ljetnje sezone, stvara pritisak na rezerve.
Stručnjaci upozoravaju da bi Evropa mogla biti suočena sa ozbiljnim poremećajima ukoliko se tokovi nafte ne stabilizuju, dok pojedine procjene govore i o ograničenim zalihama koje bi mogle potrajati svega nekoliko sedmica.
Dodatni problem predstavlja logistika: tankeri izbjegavaju rizične rute, troškovi transporta i osiguranja rastu, a rafinerije ne uspijevaju brzo nadomjestiti manjak sirovine.
Cijene goriva – najveći problem avio-prevoza
U takvim okolnostima, pojedine aviokompanije već su počele da smanjuju broj letova ili ukidaju manje profitabilne linije.
Prema dostupnim podacima, hiljade letova širom Evrope već su redukovane upravo zbog naglog rasta cijena goriva, koje za avio-kompanije čini i do 30 posto ukupnih troškova poslovanja.
Iz Air Montenegra potvrđuju da je ključni problem u industriji trenutno cijena, a ne dostupnost goriva.
„Važno je napomenuti da su otkazivanja letova kod pojedinih evropskih avio-kompanija prvenstveno uzrokovana visokim cijenama goriva, a ne njegovom fizičkom nedostupnošću“, ističu.
Drugim riječima, goriva ima, ali po cijeni koja za neke prevoznike čini određene rute ekonomski neisplativim.
Manji operator – manji rizik
Iz kompanije ukazuju i na specifičnu poziciju Air Montenegra na tržištu.
Kao manji operator, nacionalni prevoznik ne zahtijeva velike količine goriva u poređenju sa velikim evropskim aviokompanijama, što ga čini manje izloženim potencijalnim poremećajima.
„Eventualna eskalacija problema u snabdijevanju gorivom, u mjeri koja bi značajnije uticala na Air Montenegro, vrlo vjerovatno bi imala šire posljedice po evropski avio-saobraćaj“, navode iz kompanije.
Drugim riječima, takav scenario bi podrazumijevao ozbiljnu krizu na nivou cijele Evrope.
Bez najava o redukcijama
Uprkos globalnim poremećajima, iz Air Montenegra poručuju da trenutno nema razloga za zabrinutost kada je riječ o njihovom saobraćaju.
Izvor: Standard
