Evropske države suočavaju se sve više sa učestalim hibridnim prijetnjama.
Njemačka, Francuska i Poljska najavile su jedinstveni odgovor na hibridne prijetnje Moskve nakon pokušaja napada dronom u Lajpcigu. Sjedinjene Američke Države staće uz članice NATO koje se suočavaju sa takvim incidentima, izjavio je ambasador SAD-a pri NATO-u Metju Vitaker.
Ključna karakteristika hibridnog rata je da ne postoji zvanično objavljen rat.
To je kombinacija klasičnih vojnih metoda sa nevojnim sredstvima u cilju destabilizacije i slabljenja države koja je napadnuta, kaže vojni komentator Vlade Radulović za RTCG.
Sajber napadi na infrastrukturu institucija, upadi dronova, dezinformacije i širenje lažnih vijesti i propaganda oblici su hibridnog ratovanja koji se sve više projavljuje širom Evrope.
Premijer Milojko Spajić izjavio je da Crnoj Gori prijete pokušaji hibridnog uticaja i destabilizacije iz nekih država u regionu, o čemu bi trebalo da se raspravlja na sjednici Vladinog vijeća za nacionalnu bezbjednost, a potom i na Savjetu za odbranu i bezbjednost.
Crna Gora bi u narednom periodu mogla biti izložena intenzivnijem hibridnom djelovanju, upozoravaju iz Agencije za nacionalnu bezbjednost (ANB).
Cilj takvih aktivnosti može biti destabilizacija države, podrivanje povjerenja u institucije i usporavanje evropskih integracija.
Iz Agencije za nacionalnu bezbjednost saopštili su prije dvije noći za TVCG da su podigli mjere opreza. Navode da su sajber operacije samo jedan segment napada na državne interese.
„Agencija sprovodi intenzivne aktivnosti na suprotstavljanju takvom djelovanju, uz podršku partnerskih službi Evropske unije i NATO-a“ rekli su iz ANB-a.
Oni su dodali da intenzivno prate finansijske tokove za koje pretpostavljaju da mogu biti povezani sa finansiranjem hibridnih operacija.
Predmet pažnje su i osnivanje mreža povezanih privrednih društava, stvaranje infrastrukture za buduće hibridne aktivnosti, širenje manipulativnih medijskih sadržaja posredstvom lažnih profila, upotreba alata vještačke inteligencije za kreiranje dezinformacija i vođenje propagandnih kampanja, poručuju iz ANB-a.
Ključna karakteristika hibridnog rata je da ne postoji zvanično objavljen rat, a država koja je ugrožena može biti izložena raznovrsnim prijetnjama, objašnjava vojni komentator Vlade Radulović.
„Nemate neku zastavu druge države ili neku oružanu silu na osnovu koje vi možete da kažete jasno: ‘To je protivnik, on nas ugrožava i to je prijetnja’. Dakle, polje hibridnog rata u suštini je prilično šarenoliko i ono se proteže u sfere u koje – u onom klasičnom konvencionalnom smislu – ne možemo tako lako ući. Na primjer, to je pitanje informisanja, pitanje propagande, pitanje manipulacije javnim mnjenjem, naročito u novoj eri, putem društvenih mreža i različitih portala“, rekao je Radulović.
Posebno je važna digitalna infrastruktura u sajber prostoru, a riječ je o mogućim hibridnim napadima na informacione sisteme, na državne institucije, mogućnost korištenja ekonomskih sankcija, trgovinskih i finansijskih blokada, kaže Radulović.
„I na kraju dolazimo do onoga što je možda negdje i najznačajnije, o čemu se najčešće priča, a to je upravo subverzivno djelovanje. To mogu biti politički pritisci, može biti miješanje u izbore, može biti podsticanje dubokih podjela u društvu, ili određenih društvenih nemira u datoj sredini, može biti i neka vrsta tajne diplomatije“, dodao je.
Razlikuju se i ciljevi hibridnog ratovanja, ukazuje.
„Od podrivanja i rušenja legalno izabranih vlasti, dakle u određenoj državi, do izazivanja nepovjerenja građana, recimo, u institucije, ili sa druge strane, ono što je nekada vrlo često i najznačajnije, a to je da primorate protivnika da donese određene odluke, da povuče određene poteze koji zapravo idu u korist napadača. Dakle bez direktnog ulaska u određeni sukob“, navodi Radulović.
Hibridni rat je kombinacija klasičnih vojnih metoda sa nevojnim sredstvima u cilju destabilizacije i slabljenja države koja je napadnuta, zaključuje Radulović.
Izvor: RTCG
