Zato 2026. nije godina trulih kompromisa, već mora biti godina potpunog fokusa. Sav politički, institucionalni i društveni potencijal mora biti usmjeren na jedan cilj: zatvaranje svih poglavlja. Sve drugo mora biti podređeno tom zadatku! Ideološke razlike, dnevna politika, lične ambicije i međupartijski obračuni postaju luksuz koji Crna Gora više ne može sebi da priušti. Upravo zato se već sada dešava istorija.
Potez predsjednika Jakova Milatovića da proglasi zakone koje je prethodno vratio Skupštini predstavlja presedan u političkoj praksi Crne Gore. Bio je to racionalan, ali iznuđen potez, donijet pod snažnim pritiskom javnosti i posebno signalima iz Brisela iz samog vrha Evropske komisije, jer je u jednom trenutku bilo dovedeno u pitanje čak i održavanje istorijskog samita EU – Zapadni Balkan u Tivtu. Time je jasno pokazano da je prostor za institucionalno taktiziranje sveden na minimum i da se evropski proces više ne vodi samo u Podgorici.
Milatović se našao pod pritiskom kakav nijedan predsjednik prije njega nije imao. Pritiskom da bira između formalizma i državnog interesa. Izabrao je (pod pritiskom) drugo, ali je time ogolio ključnu činjenicu: 2026. godina neće tolerisati opstrukcije, ma koji motivi bili.
U takvom ambijentu ponašanje političkih partija postaje glavni lakmus-test evropske iskrenosti. Deklarativna podrška Evropskoj uniji više neće značiti ništa ako se ne pretače u glasove za EU agendu, konkretne odluke, političku disciplinu, ali i naporan rad na ispunjavanju završnih mjerila. Odgovornost mora biti jasna i mjerljiva za sve: Vladu, parlament i predsjednika države. Ministri moraju manje da putuju, a više rade na završnim mjerilima. Utisak je da su u decembru i januaru više bili van, na ekskluzivnim destinacijama, nego u zemlji. A plan pristupanja EU je na nivou ispunjenosti od 63 odsto. Nije baš odgovorno.
Ova i naredna izborna godina jasno će pokazati ko je spreman da bude dio istorijske većine, one koja će Crnu Goru uvesti u Evropsku uniju, a ko će ostati zarobljen u politici blokade i kalkulacija.
Posebno mjesto u toj priči ima opoziciona Demokratska partija socijalista. Glasanje poslanika DPS-a za evropske zakone posljednjih godinu dana nije podrška vlasti, već podrška strateškom cilju države. Znači, nijesu opozicija EU integracijama. To pokazuje nivo državničke zrelosti, ali i političke racionalnosti. Partija tog formata teško bi mogla da politički preživi period od 2020. do 2031. da bude u opoziciji, a da istovremeno izgubi evropski legitimitet. Glasanje za evropske zakone je suštinski kupovina ulaznice za Vladu 2027. godine koja će uvesti državu u Evropsku uniju. Preveliki je to politički kapital da bi se tek tako ispustio. Evropska agenda danas nije samo pitanje vrijednosti, ona je i uslov političkog opstanka.
Istovremeno, pritisak ne dolazi samo iznutra. Region pažljivo prati svaki korak Crne Gore. I Tirana i posebno Beograd, da budemo iskreni, sa dozom podozrenja gledaju na mogućnost da Crna Gora prije njih uđe u Evropsku uniju. To nije samo pitanje sujete, već regionalnog političkog balansa i simbolike. Upravo zato svaka unutrašnja blokada ili institucionalni zastoj u Podgorici dobija višestruko veću težinu i u Briselu i u susjedstvu.
Posebno tešku sjenku na završnicu pregovora bacaju dešavanja u oblasti vladavine prava. Bjekstvo Miloša Medenice, kao i bivše specijalne tužiteljke Lidije Mitrović, predstavlja jedan od najozbiljnijih udara na kredibilitet institucija u završnoj fazi evropskog procesa. To nijesu samo domaći skandali, niti tema za dnevno-politička prepucavanja, to je direktan test države pred Briselom.
Za Evropsku uniju, poglavlja 23 i 24 nijesu tehnička formalnost, već suština čitavog procesa. Upravo zato ova bjekstva direktno ugrožavaju završna mjerila.
Zato je 2026. godina više od političkog roka. Ona je moralni, institucionalni i politički ispit. Godina u kojoj se ne pita ko je glasniji, već ko je spreman da preuzme odgovornost. Godina u kojoj će se jasno vidjeti ko je iskreno za Evropsku uniju, a ko evropski put koristi kao privremeni politički paravan.
Crna Gora danas ne bira između partija. Bira između završetka evropskog puta i povratka u beskrajnu tranziciju. Izbor je jednostavan. I istorijski. Ovu šansu generacije ne možemo propustiti kao onu koju smo propustili početkom 90-ih.
2026 – ili jesi ili nijesi.
Izvor: Pobjeda
