Bez snažnih lokalnih zajednica nema uspješnih evropskih integracija, poruka je koja je snažno odjeknula sa ovogodišnjeg „Dana proširenja“ održanog 28. maja 2025. godine u Briselu, saopštila je Zajednica opština Crne Gore.
Događaj je okupio predstavnike lokalnih i regionalnih vlasti, evropskih institucija i ekspertske zajednice, a u fokusu su bile ključne teme poput decentralizacije i energetske tranzicije, oblasti koje predstavljaju temelje uspješnog puta zemalja kandidatkinja ka članstvu u Evropskoj uniji, među kojima je i Crna Gora.
Delegaciju Zajednice opština Crne Gore činili su: Radoš Žugić, predsjednik Upravnog odbora Zajednice opština i predsjednik Opštine Žabljak, Petar Smolović, predsjednik Opštine Bijelo Polje, Samir Agović, predsjednik Opštine Petnjica i Vida Ivanović, predsjednica Skupštine opštine Berane.
Plenarnu sesiju otvorio je Nikola Dobroslavić, potpredsjednik Evropskog komiteta regiona, ističući da proces proširenja mora biti utemeljen na zaslugama i rezultatima, naročito u oblasti vladavine prava i uz puno poštovanje lokalne demokratije.
Uz njega su se prisutnima obratili i Marek Prawda, zamjenik ministra vanjskih poslova Poljske, kao i Marta Kos, evropska komesarka za proširenje koja je putem video poruke poručila da su lokalne zajednice ključni akteri procesa proširenja i srce evropskog projekta, jer upravo one prve osjećaju izazove, ali i prve nude rješenja.
Sesija pod nazivom „Decentralizacija kao ključ uspjeha procesa proširenja“ otvorila je važnu raspravu o institucionalnom i fiskalnom osnaživanju opština.
“Učesnici su istakli da lokalne vlasti sprovode najveći dio evropskih politika i zakonodavstva, za koje je neophodna fiskalna decentralizacija. Naglašena je njihova suštinska uloga u raspodjeli finansijskih sredstava u skladu sa lokalnim potrebama i prioritetima, kao i uloga centralnih vlasti u obezbjeđenju finansijske i administrativne pomoći. Takođe, konstatovano je da cijeli Balkan ima problem finansiranja lokalnih usluga za koje centralne vlasti ne obezbjeđuju dovoljno sredstava. Decentralizacija nije samo administrativna mjera, ona je politički preduslov za demokratiju i ravnomjeran razvoj. Lokalne vlasti su prva linija kontakta sa građanima i najvažniji partneri EU na terenu, zajednička je poruka svih učesnika skupa”, ističe se u saopštenju.
Druga sesija bila je posvećena energetskoj tranziciji i lokalnim klimatskim akcijama, u kontekstu evropskih integracija, a posebno su razmatrani izazovi i šanse koje ta tranzicija nosi za zemlje Zapadnog Balkana i Turske.
