Zajednica opština Crne Gore organizovala je obuku na temu „Sudska praksa Upravnog suda u vezi sa troškovima upravnog postupka“ za zaposlene u lokalnim poreskim organima i za glavne administatore, ali i za sve druge koji odlučuju po zahtjevima za slobodni pristup informacijama.
Kako su saopštili na obuci je bilo više od 50 polaznika, što je pokazalo koliko je ova tema važna za opštine, a u krajnjem i za građane.
„Naime, sistematskim zloupotrebama zakonskih mogućnosti i procesnih prava od strane pojedinih advokata i NVO odlivaju se milionska sredstva iz lokalnih budžeta koja su namijenjena za usluge, infrastrukturu… Ova pojava, koja je uhvatila maha poslednjih desetak godina, alarmira za hitne izmjene zakona koji im to omogućavaju, ali i za pokretanje postupaka protiv pojedinih advokata zbog povrede etičkog kodeksa, pa i za krivične prijave“,saopšteno je iz Zajednice opština.
Predavač ina obuci, sudije Upravnog suda Davor Stojković i Vladimir Orović, na konkretnim primjerima pokazali su načine zloupotreba i stavove sudova po tim pitanjima.
„To su slučajevi kada se porez na nepokretnost utvrdi u nekoj minimalnoj visini, dok se u ponovljenom postupku po žalbi umanji za nekoliko centi. Advokati ulaze u ove postupke samo da bi naplatili troškove po advokatskoj tarifi koji po jednom predmetu mogu iznositi više hiljada eura. Koliko je to postao unosan “biznis” pokazuje i jedan od brojnih skorašnjih primjera gdje je poznata advokatska kancelarija podnijela istovremeno 80 tipskih žalbi tražeći troškove za pristup raspravi i za izjašnjavanje o rezultatima ispitnog postupka, što je minimum 800 eura po predmetu, odnosno ukupno 64 hiljada eura samo za ovu akciju. Navedeni su i primjeri podnošenja tužbi bez punomoćja stranke ili sa punomoćjem izdatim za jedan predmet koji se zloupotrebljava u drugim predmetima. Ovdje je prvenstveno upitan i sam način na koji oni dolaze do tolikog broja građana koji im daju punomoćja. To pitanje u predstojećem periodu treba ozbiljno istražiti u saradnji sa Advokatskom komorom Crne Gore koja mora zaštiti advokatsku struku i spriječiti njenu kompromitaciju“,istaknuto je.
Na obuci su se čuli i primjeri zloupotrebe prava na slobodni pristup informacijama.
„Po tom osnovu samo jedan advokat iz Podgorice inkasiraće oko tri miliona eura. Da se ne radi o “ćutanju administracije” već o zloupotrebi pokazuje podatak da se u jednom danu podnosi ogroman broj tipskih zahtjeva (i po 1000), kojima se traže zastarele ili nepostojeće informacije o kojima treba riješiti u kratkom roku. Pred Upravnim sudom godišnje se nađe 13.000 predmeta po tom osnovu. Radi poređenja, taj broj u Sloveniji iznosi malo više od 100“, naveli su iz Zajednice opština.
Na obuci su analizirane procesne mogućnosti koje će spriječiti ove devijacije i štetu po lokalne budžete, naročito u slučaju vođenja postupaka za izmjenu pravosnažnih i izvršnih rješenja kada Ustavni sud proglasi neki propis suprotnim zakonu.
„Zajednica opština inače je predložila Ministarstvu finansija tekstove sa izmjenama zakona koji će onemogućiti navedene zloupotrebe u oblasti poreza, a Ministarstvu javne uprave i Skupštini Crne Gore izmjene Zakona o slobodnom pristupu informacijama. Inovirane poreske zakone očekujemo krajem ove godine jer smo se u partnerstvu sa Ministarstvom finansija saglasili oko najvećeg broja predloženih rješenja. Takođe smo inicirali smanjenje advokatske tarife za upravne postupke i sporove ali se Advokatska komora ovim povodom nije čak ni oglasila. Sa druge strane, na Zakon o slobodnom pristupu informacijama nismo mogli izvršiti uticaj bez obzira na sva nastojanja pa u narednim godinama možemo očekivati još intenzivnije pustošenje sredstava građana od dobro poznatih nevladinih organizacija i njihovih advokata kojima se „pravo javnosti da zna“ pretvorilo u instrument za lak plijen na štetu građana“, zaključili su u saopštenju.
