Današnje hapšenje Federike Mogerini, nekadašnje visoke predstavnice EU i aktuelne rektorke prestižnog Koledža Evrope, snažno je odjeknulo i u Crnoj Gori – posebno zbog činjenice da je upravo prilikom nedavne posjete toj instituciji i sastanka sa Mogerini, predsjednik Jakov Milatović prezentovao i promovisao ideju osnivanja EU akademije za mlade, projekta koji je u međuvremenu već formalno pokrenut.
Mogerini je uhapšena u okviru istrage koja se odnosi na moguće zloupotrebe evropskih sredstava, nepravilnosti u javnim nabavkama i sumnje na sukob interesa vezane za poslovanje Koledža Evrope. Iako zvaničnih optužnica za sada nema, sama činjenica da se ime jedne od visokih evropskih zvaničnica našlo u centru ozbiljne istrage uzdrmala je javnost i otvorila niz pitanja o kredibilitetu institucija koje simbolizuju evropske vrijednosti.
Posebnu pažnju u Crnoj Gori izaziva vremenski kontekst: samo nekoliko mjeseci nakon što je Milatović, upravo u saradnji sa Mogerini i tokom boravka na Koledžu Evrope, predstavio EU akademiju kao platformu za obrazovanje i umrežavanje mladih sa evropskim institucijama. Predsjednik je tada poručio da je riječ o projektu koji treba da ojača kadrove za proces evropskih integracija i pruži mladima direktnu vezu sa evropskim obrazovnim i političkim centrima.
Za razliku od faze najave, EU akademija u Crnoj Gori je u međuvremenu zvanično osnovana i započela sa radom. Međutim, hapšenje osobe koja je simbolizovala akademsku i institucionalnu podršku tom procesu u evropskim okvirima, sada baca sjenku na cijeli projekat i otvara dilemu koliko skandal u Briselu može uticati na percepciju domaće inicijative.
Za projekat od nacionalnog značaja, koji ima za cilj da bude jedna od ključnih poluga ubrzanja evropskog puta Crne Gore, reputacija i transparentnost partnera iz EU presudno su važni. Iako nema direktne povezanosti između same istrage i crnogorske EU akademije, javnost s pravom postavlja pitanje da li ovakvi događaji potkopavaju povjerenje u evropske obrazovne strukture i političke institucije, baš u trenutku kada se evropske vrijednosti u Crnoj Gori promovišu kao temelj budućnosti države.
Istovremeno, ovaj slučaj podsjeća da proces evropskih integracija nije samo skup ambicioznih političkih ciljeva i projekata, već i neprekidna borba za transparentnost i odgovornost – kako u državama kandidatima, tako i unutar same Evropske unije.
Za sada ostaje da se sačeka rasplet istrage, ali je jasno da će hapšenje Federike Mogerini imati odjek i u političkom i u simboličkom smislu – upravo u trenutku kada je Crna Gora sa EU akademijom napravila jedan od konkretnih koraka ka jačanju veza sa evropskim institucijama.
PRESS
