Sadržaj
Šta je EPP – i zašto je toliko uticajna?
Evropska narodna partija (EPP) je najveća porodica političkih partija u Evropi. Predsjednica Evropske komisije Ursula von der Leyen, još 12 komesara, kao i predsjednica Evropskog parlamenta Roberta Metsola dolaze iz redova EPPa. Ona okuplja preko 80 partija iz više od 40 zemalja i predstavlja pokretačku snagu za jačanje Evropske unije.
EPP se zalaže za jačanje odbrambenih kapaciteta, unutrašnje bezbjednosti, konkurentnosti i inovacija, za vladavinu prava i nepokolebljivu podršku suverenitetu i slobodi Ukrajine. Prije svakog zasijedanja Evropskog savjeta održava se samit EPPa, na kojem se šefovi država i vlada, komesari i lideri partija dogovaraju o zajedničkim stavovima. Upravo ta koordinacija unaprijed čini EPP političkim centrom moći – mjestom gdje nastaju kompromisi prije nego što se o njima pregovara u Savjetu.
Evropa nije „birokratska mašina“, već ogromna mašina kompromisa koja povezuje 27 država članica, 720 poslanika i preko 30.000 službenika EU. Upravo zato su političke porodice poput EPP-a toliko važne.
Pristupanje EU – mnogo više od pravnog procesa
Vlada Crne Gore namjrava da do kraja 2026. zatvori sva pregovaračka poglavlja u procesu pristupanja EU – ambiciozan plan koji zahtijeva politički i institucionalni napor. Ali čak i ako se to tehnički postigne: pristupanje EU prije svega znači evropsku transformaciju političke kulture. Vladavina prava, zaštita manjina, sposobnost za kompromis – to se ne uči samo kroz pregovaračka poglavlja, već se oblikuje u svakodnevnoj političkoj praksi. EPP u svojim stavovima redovno naglašava da su kredibilno proširenje EU i reforme u oblasti vladavine prava od ključnog značaja.
„Evropa sad“ i EPP
Premijer i predsjednik pokreta „Evropa sad“, Milojko Spajić, ispravno je prepoznao da evropska politika ne počinje samo u Evropskom savjetu, već i u političkim porodicama Evropskog parlamenta. Članstvo u EPPu omogućilo bi neposredniju komunikaciju sa šefovima država i vlada, ministarima i drugim visokim zvaničnicima – što je velika prednost za malu državu. EPP usklađuje stavove prije sjednica Savjeta za spoljne poslove i drugih ministarskih formata. Na taj način se glas Crne Gore čuje ranije, a reformskim prioritetima može se direktno doprinositi. Crna Gora već ima jedan EPP oslonac: Bošnjačku stranku (BS), koja je od 2019. godine pridruženi član EPPa. Njen predsjednik Ervin Ibrahimović je prošle godine ugostio Manfreda Webera, predsjednika EPPa u Podgorici i organizovao regionalni format razmjene tom prilikom.
I omladina je već evropski povezana: omladinska organizacija „Evropa sad“ već učestvuje u radu studentske organizacije EPPa – EDS, gdje uspostavlja mreže saradnje. Takođe se vode razgovori o pristupanju YEPP-u, najvećoj političkoj omladinskoj organizaciji u Evropi. Činjenica da je već 10 partija iz regiona pridruženo članstvo u EPPa otvara dodatne mogućnosti za saradnju i pomirenje u regionu. Prijem pokreta „Evropa sad“ dodatno bi ojačao zapadnobalkansku arhitekturu – politički i diplomatski.
Meka moć za malu zemlju
Crna Gora ima svega oko 29 ambasada širom svijeta. Člansvo u evropskoj partijskoj porodici poput EPPa može ovo ograničeno diplomatsko prisustvo značajno kompenzirati: kroz političke kontakte, zajedničke sastanke, razmjenu iskustava i rano uključivanje u evropske debate. Za državu kandidata to je strateški važno: ko je ranije uključen u politički prostor, rjeđe biva iznenađen evropskom dinamikom – i može postići bolje rezultate za svoju zemlju.
Pravi trenutak za naredni korak
EPP je najuticajnija politička grupacija u Evropi. Kako Crna Gora napreduje u formalnom pristupnom procesu, raste značaj političkog umrežavanja. Mreže unutar EPPa mogu se koristiti i za pripremu političkog ambijenta u svih 27 država članica koje će jednog dana ratifikovati pristupanje. Evropa ponovo gleda strateški na Zapadni Balkan. Crna Gora, kao vodeća u procesu, može iskoristiti taj momentum samo ako se i politički usidri.
Članstvo u EVP kao prekretnica
Prijem pokreta „Evropa sad“u članstvo EPPa ne bi bio puki formalni čin, već strateška poluga za rano uključivanje u procese, za podršku reformama, za diplomatsku vidljivost – i u krajnjem, za ostvarenje crnogorskog cilja da do 2028. postane članica EU. EPP može za Crnu Goru biti istovremeno putokaz, podrška i sidro stabilnosti. Upravo zato je sada važno da „Evropa sad“ odlučno nastavi ovim putem.
Autor: Jakov Devčić
Jakov Devčić vodi Kancelariju Fondacije Konrad Adenauer za Srbiju i Crnu Goru od oktobra 2022. godine. Prije toga je radio kao savjetnik za evropsku politiku potpredsjednice poslaničke grupe CDU/CSU u Bundestagu, zaduženu za evropska pitanja. U Fondaciji Konrad Adenauer koordinirao je evropsku politiku, sarađivao sa predsjednikom fondacije, bivšim predsjednikom Evropskog parlamenta prof. Hans Gertom Pötteringom, i između 2013. i 2015. godine bio angažovan u Ukrajini. Studirao je političke nauke, međunarodne odnose i evropske studije.
Izvor: Pobjeda
