U 2024. godini u Crnoj Gori, ukupno je registrovano 37 osoba sa HIV/AIDS-om. Od tog broja, 30 su novodijagnostikovani HIV/AIDS slučajevi, dok je tokom tog perioda registrovano troje preminulih od side, podaci su iz Izvještaja Instituta za javno zdravlje u koji je Gradski portal imao uvid.
Iz IJZ objašnjavaju da je incidencija novootkrivenih infekcija u 2024. godini iznosi 4,8/100.000 stanovnika, što je približno vrijednosti iz ranije godine.
„Pored novodijagnostikovanih slučajeva, u ovoj godini je registrovano još sedam prethodno dijagnostikovanih osoba, tj. osoba kod kojih je tokom prethodnih godina HIV infekcija dijagnostikovana u zemlji porijekla i koje se po prvi put registruju u našoj zemlji u 2024. godini, što čini da stopa ukupno registrovanih HIV/AIDS slučajeva u Crnoj Gori u 2024. godini iznosi 5,9/100.000 stanovnika. Ova vrijednost je za 32 odsto niža u odnosu na vrijednost
iz prethodne godine, a usljed manjeg broja registrovanih osoba sa prethodno dijagnostikovanom infekcijom nego što je to bio slučaj u 2023. godini. U momentu postavljanja dijagnoze HIV infekcije, od 30 novodijagnostikovanih slučajeva, njih 12 je bilo u stadijumu AIDS-a. U ovoj godini prijavljena su tri smrtna slučaja
AIDS-a (mortalitet iznosi 0,5/100.000 stanovnika)“, ističu iz Instituta.
Objašnjavaju da su, prema podacima iz prispjelih prijava, kod 60 odsto novodijagnostikovanih slučajeva put prenosa infekcije je seksualni kontakt (50 odsto novodijagnostikovanih su MSM, osobe koje imaju seksualne odnos sa muškarcima), u 17 odsto slučajeva je do infekcije došlo usljed injektiranja droga, dok je kod ostalih 23 procenata put prenosa infekcije nepoznat (neutvrđen).
„Najveći broj novih HIV/AIDS novodijagnostikovanih slučajeva registrovan je na teritoriji opštine Podgorica (11 slučajeva). Prema dostupnim podacima Klinike za infektivne bolesti KCCG, u 2024. godini antiretrovirusnu terapiju (ART) započelo je 27 HIV inficiranih osoba, plus sedam osoba sa prethodno dijagnostikovanom infekcijom i započetom antiretrovirusnom terapijom u zemlji porijekla (osobe koje su tokom 2024. godine u Crnoj Gori nastavile sa liječenjem)“, kazali su iz Instituta.
Jedan zaraženi otkriven među davaocima krvi
Testiranje na HIV se u Zavodu za transfuziju krvi Crne Gore vrši samo kod dobrovoljnih davalaca krvi, navodi se iz IJZ.
“U 2024. godini na HIV je testirano 18 447 dobrovoljnih davalaca krvi, od čega je 3 809 novih davalaca. Među testiranim dobrovoljnim davaocima krvi otkrivena je jedna HIV pozitivna osoba. Po drugim različitim osnovama (dobrovoljno, anonimno, po uputu, hospitalizovani pacijenti), u službama koje dostavljaju podatke o testiranju, na HIV su testirane 8 954 osobe, pa stopa testiranja iznosi 14,4 na 1000 stanovnika (isključujući dobrovoljne davaoce krvi). Od ovog broja testiranih na HIV, u Centru za medicinsku mikrobiologiju Instituta za javno zdravlje Crne Gore (IJZCG), testirane su 7 252 osobe. Testiranje u Crnoj Gori značajno je unaprijeđeno uspostavljanjem mreže regionalnih Savjetovališta za povjerljivo savjetovanje i testiranje (DPST – Bar, Budva, Kotor, Herceg Novi,
Podgorica, Nikšić, Bijelo Polje, Berane, Pljevlja). U ovim savjetovalištima tokom 2024. godine testirane su 852 osobe koje su bile u riziku u odnosu na HIV, što je oko 11% manje nego u prethodnoj godini. Od ukupnog broja osoba testiranih u Savjetovalištima u Crnoj Gori, 51 čine osobe koje pripadaju grupama koje su više izložene HIV-u (muškarci koji imaju seksualne odnose sa muškarcima, injektirajući korisnici droga i seksualne/i radnice/i)“, naglašavaju iz IJZ.
Registar: Sida za 36 godina odnijela 72 života
Iz IJZ podsjećaju da je epidemija HIV/AIDS-a u Crnoj Gori počela je 1989. godine kada je prijavljen prvi
slučaj AIDS-a.
„Pretpostavlja se da je ovo i zaista bio prvi slučaj, jer u izvještajima nadležnih službi iz ostalih republika bivše SFRJ nije bilo registrovanih slučajeva iz Crne Gore. Prema podacima iz registra za HIV/AIDS, od početka epidemije 1989. godine, do kraja 2024. godine, registrovane su ukupno 462 osobe inficirane HIV-om (ukupan broj osoba koje su upisane u registar). Od ukupnog broja registrovanih, 37 su osobe sa prethodno dijagnostikovanom HIV infekcijom u zemlji porijekla, koje su u Crnoj Gori, uz regulisan status boravka, nastavile sa liječenjem. Uzimajući u obzir samo novodijagnostikovane osobe, tj. ne uključujući osobe sa prethodno dijagnostikovanom infekcijom u zemlji porijekla, od ukupnog broja osoba inficiranih HIV-om, 46 odsto je u momentu otkrivanja HIV infekcije bilo u stadijumu AIDS-a, a njih 229 je bilo ili u asimptomatskoj fazi ili u simptomatskoj non-AIDS fazi HIV infekcije. U
istom periodu 72 osobe su umrle od posljedica AIDS-a“, dodaju iz IJZ.
Izvor: Gradski.me
