Poslanik Pokreta Evropa sad Vasilije Čarapć pitao je Ivanovića da li smatra da će se članstvom u EU promijeniti način života crnogorskih državljana i kako će izgledati prvi dan u Crnoj Gori kada postanemo država članica EU.
Ivanović je kazao da vjeruje da pristupanje Crne Gore Evropskoj uniji ne treba posmatrati kao promjenu koja se mjeri jednim danom ili jednim formalnim činom.
“Članstvo u EU nije magična transformacija koja preko noći mijenja sve aspekte našeg društva. Naprotiv, radi se o procesu, odnosno trajnoj dinamici koja podrazumijeva niz dubokih, postepenih i složenih promjena – u institucionalnom poretku, pravnom sistemu, ekonomskim i društvenim strukturama, ali i u načinu na koji sam pojedinac misli o sebi i svojoj ulozi u širem kontekstu”, kazao je Ivanović.
U tom smislu, naglašava, svako zatvoreno pregovaračko poglavlje predstavlja dio dublje transformacije kroz koju Crna Gora prolazi i ne treba ga posmatrati samo kao formalnost.
“Primjera radi, u sektoru energetike i saobraćaja već se osmišljavaju i realizuju projekti koji su kompatibilni sa evropskim mrežama, čime Crna Gora postaje dio šire infrastrukture, a ne izolovan sistem; u digitalnoj sferi, usklađivanje sa evropskim pravilima znači veću zaštitu podataka i sigurnije i efikasnije digitalne usluge za građane; u oblasti javnih nabavki, to znači uspostavljanje sistema koji počiva na transparentnosti, nepristrasnosti, konkurenciji i odgovornosti, što su vrijednosti koje čine samu srž evropskog pravnog i ekonomskog prostora”, ističe Ivanović.
Međutim, naglašava, još značajnije za same građane, koji su decenijama svjedočili raznim kriminalnim i koruptivnim radnjama, zloupotrebama službenog položaja i javnih resursa, jeste to da sistem sada uvodi mehanizme koji takve prakse čine sve manje izvodljivim, a u budućnosti praktično nemogućim.
“Usvajanje evropskih standarda znači i da svi subjekti, od pojedinaca do državnih institucija, podliježu jasno definisanim pravnim normama i procedurama. Na taj način, zloupotreba službenog položaja, korupcija i kriminalne radnje postaju predmet doslednog i standardizovanog postupanja, sa jasnim mehanizmima kontrole, nadzora i sankcionisanja”, ističe Ivanović.
To su, navodi ministar, i neki od kriterijuma koje Crna Gora mora da ispuni u okviru većeg broja pregovaračkih poglavlja, naročito poglavlja 23 i 24.
“To znači da Crna Gora neće biti prepoznata kao država u kojoj postoje skrivene privilegije. Naprotiv, ovakvo okruženje predstavlja snažnu garanciju za naše građane, a za sve one koji su koristili sistem za ličnu korist – najdirektniji signal da takvih mogućnosti više nema. Crna Gora time jasno definiše svoj kurs: prema odgovornosti, transparentnosti i vladavini prava. S tim u vezi, u mnogim segmentima mi već živimo praksu Evropske unije, ne čekajući formalni trenutak članstva”, kazao je Ivanović.
Prema njegovim riječima, kako se budemo približavali tom trenutku, razlika između „pristupanja“ i „pripadanja“ postajaće sve manja.
“Jer cilj ovog procesa nije samo usklađivanje propisa, već usvajanje načina funkcionisanja, jednog uređenog poretka u kojem institucije imaju težinu, a građanin izvjesnost. Stoga, sam dan ulaska neće biti diskontinuitet, već potvrda kontinuiteta. Neće označiti nagli prelom u svakodnevici, ali će označiti promjenu pozicije: iz one koja teži u onu koja učestvuje. To će se reflektovati kroz vrlo konkretne stvari: slobodnije kretanje bez administrativnih prepreka, jednostavniji pristup evropskom tržištu za naše privrednike, veće povjerenje investitora, ali i dostupnije obrazovne i profesionalne prilike za naše građane”, kazao je Ivaanović.
Finansijski tokovi već danas prolaze kroz evropske standarde, a pristup fondovima i investicijama biće dodatno proširen i sigurniji.
“Neki od primjera su pristupanje SEPA sistemu i skoro ukidanje rominga u EU za naše građane. Ali možda najvažnija promjena biće manje vidljiva, ali vrlo osjetna: pouzdanost da Sistem funkcioniše predvidivo, da pravila nijesu stvar improvizacije, već opštevažeći okvir. U takvom kontekstu, i kretanje ljudi dobija drugačije značenje. Odlazak prestaje da bude nužnost, a postaje izbor. Istovremeno, otvara se prostor za povratak – ne kao sentimentalni čin, već kao racionalna odluka zasnovana na kvalitetu života i rada”, kazao je Ivanović.
Vjeruje i da će članstvo doprinijeti drugačijem vrednovanju rada i znanja, odnosno da će kompetencije, iskustvo i rezultati imati veću težinu od neformalnih privilegija koje su, nažalost, dugo bile dio naše stvarnosti.
“Takođe, članstvo u EU će Crnoj Gori donijeti i mjerljivu korist. Podsjećam na primjer Hrvatske, koja je od pristupanja 2013. godine do početka ove godine ostvarila neto dobit od oko 20 milijardi eura, što su sredstva uložena u infrastrukturne i energetske projekte, podršku reformama i generalno, u oblasti koje građanima omogućavaju bolji i prosperitetniji svakodnevni život”, kazao je Ivanović.
Dakle, naglašava on, ako pokušamo da zamislimo prvi dan Crne Gore kao članice Evropske unije, on će, izvjesno, imati simboličan i istorijski trenutak.
“Ali njegova suština neće biti u simbolici, već u činjenici da ćemo od tog dana djelovati kao ravnopravan subjekt jednog uređenog, jasno strukturiranog sistema, čija pravila primjenjujemo, ali i u čijem oblikovanju podjednako učestvujemo, gradeći i razvijajući svoju državu na opipljivu korist svih njenih građana. I upravo u toj promjeni pozicije – od posmatrača ka učesniku – leži stvarni smisao evropske integracije”, ističe Ivanović.
Na pitanje Čarapića da li je normalno da u državi koja je blizu ulaska u EU neko nasrće na ministra pravde.
“Nije dobro da bilo ko nasrće na bilo koga. To ne bi trebalo da se uopšte dešava“, odgovorio je Ivanović.
Prirodno je, kaže Ivanović, da kako se približavamo zatvaranju svih poglavlja, postoje određeni politički ili društveni akteri u zemlji i van nje, kojima to ne odgovara.
Poslanica Demokratske partije socijalista Aleksandra Vuković-Kuć pitala je Ivanoviča kako ocjenjuje najave pojedinih čelnika crnogorskih opština da neće obilježiti 20 godina obnove nezavisnosti Crne Gore.
“Do premijerkog sata moglo se vjerovati da PES nije proksi partija, tj da ne služi kao instrument drugih centara moći. Od premijerskog sata sve je jasno. PES je partija koja je u službi potjeranja Crne Gore i opasnog anti-evropskog djelovanja”, kazala je Vuković-Kuč.
Ivanović je kazao da ovo pitanje nije u nadležnosti njegovog portfelja, da je to na lokalnim samoupravama, te je podsjetio da je Vlada preuzela sve neophodno za organizaciju proslave obnove 20.godine obnove nezavisnosti Crne Gore.
Izvor: CdM
