Ovaj grad je nakon sukoba 1999. godine podijeljen na sjeverni dio sa srpskom većinom i južni u kome su većina Albanci, a danas su to dvije odvojene opštine.
“U skladu sa poboljšanjem bezbjednosne situacije na Kosovu, ovo je dio procesa optimizacije rasporeda i prisustva KFOR-a. Proces će biti postepen i zasnovan na uslovima na terenu, a odvija se u bliskoj koordinaciji sa svim relevantnim akterima, uključujući predstavnike institucija na Kosovu i međunarodnih organizacija, kao i predstavnike Kosovske policije i Misije Evropske unije za vladavinu prava na Kosovu (EULEX)”, navedeno je u odgovoru za Radio Slobodna Evropa.
Dodaje se da je načelnik Generalštaba Vojske Srbije, general Milan Mojsilović, takođe redovno informisan.
“Naše osoblje je adekvatno raspoređeno i spremno da odgovori na sve relevantne događaje, u skladu sa dugogodišnjim mandatom KFOR-a koji proizlazi iz Ujedinjenih nacija. KFOR će zadržati vidljivo prisustvo u južnom i sjevernom dijelu Mitrovice, kao i na sjeveru Kosova, nastavljajući da doprinosi održavanju bezbjednog i sigurnog okruženja za sve zajednice”, navodi se.
Reakcija Vučića i Srpske liste
Predsjednik Srbije Aleksandar Vučić izjavio je večeras, nakon najave KFOR-a da će povući svoje osoblje s mosta na Ibru između Sjeverne i Južne Mitrovice, kao i integrisati kosovsku policiju u strukturu kod manastira Visoki Dečani, da za njega to nije neočekivano, ali da je reakcija države bila da se to ne smije dozvoliti.
Vučić je za Radio-Televiziju Srbije (RTS) rekao da će večeras o tome razgovarati sa načelnikom Generalštaba Vojske Srbije Milanom Mojsilovićem.
“On (Mojsilović) je danas, pretpostavljam, razgovarao sa komandantom KFOR-a oko drugih stvari, zato što su oni htjeli da puštaju most na Ibru u Mitrovici, pa je zbog toga uslijedila naša intervencija da se tako nešto ne smije dozvoliti”, naveo je Vučić.
Povodom najave KFOR-a ranije je reagovala Srpska lista, vodeća partija kosovskih Srba koja ima podršku Beograda, uz navode da svaka odluka koja može uticati na bezbjednost mora biti donijeta sa “najvećom mogućom pažnjom i uz puno uvažavanje zabrinutosti građana”.
Dodaje se da je Srpska lista zatražila hitan sastanak sa komandantom KFOR-a kako bi mu prenijela “ozbiljnu zabrinutost srpskog naroda”.
“Posebno ističemo da pripadnici Kosovske policije svojim dosadašnjim djelovanjem nisu izgradili povjerenje srpskog naroda. Naprotiv, njihovo postupanje u brojnim situacijama, uključujući podršku akcijama koje smatramo nezakonitim i usmjerenim protiv srpskog naroda i njegovih institucija, dodatno je produbilo nepovjerenje i osjećaj nesigurnosti među Srbima”, navodi se u saopštenju.
Reakcija na najavu KFOR-a o uključivanju kosovske policije u bezbjednost Visokih Dečana
KFOR je prethodno saopštio i da je započeo “postepenu integraciju kosovske policije u bezbjednosnu arhitekturu KFOR-a u manastiru Visoki Dečani”.
Mitropolit raško-prizrenski Srpske pravoslavne crkve na Kosovu, Teodosije, prenio je u ponedjeljak američkoj senatorki Džoni Ernst (Joni Ernst) zabrinutost Povodom najave KFOR-a da će postepeno uključivati policiju Kosova u bezbjednosni sistem oko manastira Visoki Dečani, uz napomenu da postoji “nizak nivo institucionalnog povjerenja i širu bezbjednosnu situaciju”.
Ernst je srednjevjekovni manastir Gračanica, koji se nalazi na oko 10 kilometara od Prištine, posjetila u pratnji otpravnice poslova Ambasade Sjedinjenih Američkih Država u Prištini Anu Pratapati.
“Istovremeno je ukazao na značaj jasnih uvjeravanja KFOR-a da ovaj proces ne predstavlja prenos primarne odgovornosti za bezbjednost manastira, već samo koordinisani rad u postojećem bezbjednosnom sistemu zaštite KFOR-a”, saopšteno je iz Eparhije raško-prizrenske.
Dodaje se i da je povjerenje između manjinskih zajednica i kosovskih institucija na “izuzetno niskom nivou”, te da je vidljivo prisustvo KFOR-a na mostu preko Ibra u Mitrovici “nezamjenljiv faktor odvraćanja od incidenata, sprečavanja eskalacije i očuvanja osećaja sigurnosti stanovništva”.
Od kraja rata most na Ibru bio je pod nadzorom KFOR-a jer je bio poznat po etničkim sukobima.
Policija Kosova do sada nije odgovorila na upit Radija Slobodna Evropa o tome da li je raspoređena na mostu na Ibru i da li će tamo nastaviti da bude prisutna nakon odlaska trupa KFOR-a.
Glavni most je otvoren samo za pješake, dok je kosovska vlada najavila njegovo otvaranje za saobraćaj jula 2024, što je izazvalo tenzije i reakcije međunarodne zajednice.
Kosovo i Srbija su se složili da otvore most za saobraćaj 2014. godine, u okviru dijaloga o normalizaciji odnosa.
Most je trebalo da bude revitalizovan, a sve barikade koje su podigli lokalni Srbi uklonjene.
Novi plan implementacije kako bi se prevazišla neslaganja oko tumačenja prethodnih sporazuma dogovoren je 2016. Prema ovom planu, most je trebalo da bude otvoren za saobraćaj u januaru 2017. godine.
Radovi na revitalizaciji su završeni u junu 2018. godine, dok most – u koji je uloženo 1,5 miliona eura – nikada nije otvoren za vozila, već samo za pješake.
U međuvremenu je Vlada Kosova izgradila još dva mosta u blizini glavnog – jednog za pješake i jednog za vozila sa ciljem povezivanja Sjeverne Mitrovice sa Južnom Mitrovicom, u gradu koji je etnički podijeljen od rata.
Izvor: Radio Slobodna Evropa
