Nevladina organizacija Eko-tim podnijela je inicijativu Ministarstvu ekologije, održivog razvoja i razvoja sjevera i Eko-fondu, tražeći osnivanje namjenskog programa za pravednu tranziciju u okviru Eko-fonda, s posebnim fokusom na opštinu Pljevlja.
Ova inicijativa, kako je saopštila ta nevladina organizacija, ima za cilj da podrži pravednu tranziciju, kao socijalni i društveni aspekt dekarbonizacije crnogorske privrede i energetske tranzicije, sa naglaskom na zaštitu lokalnih zajednica i radnika, kao i unaprjeđenje stanja životne sredine u Pljevljima, rudarskom regionu koji će najviše osjetiti posljedice ove transformacije.
Navode da se Pljevlja, kao grad koji zavisi od uglja, suočava s brojnim socijalnim, ekonomskim i ekološkim izazovima. Iz Eko tima kažu da su zagađena životna sredina, loša putna i komunalna infrastruktura, problem s vodosnabdijevanjem, kao i depopulacija mladih usljed nedostatka ekonomskih perspektiva, ključni razlozi zašto je neophodno hitno djelovanje.
“Energetska tranzicija mora biti pravedna i mora se osigurati zaštita lokalnih zajednica i radnika koji će biti pogođeni gašenjem sektora uglja. Naš prijedlog je da višemilionska sredstva prikupljena od emisionih kredita i eko-naknada budu usmjerena u projekte koji će osigurati unaprjeđenje stanja životne sredine, ekonomsku diversifikaciju, prekvalifikaciju radnika i unapređenje infrastrukture u Pljevljima” istakao je Milija Čabarkapa, izvršni direktor nevladine organizacije Eko-tim.
Inicijativa predlaže osnivanje namjenskog programa unutar Eko-fonda, koji bi sredstva prikupljena od emisionih kredita i eko-naknada, posebno od Elektroprivrede Crne Gore, Termoelektrane Pljevlja i Rudnika uglja Pljevlja, usmjerio ka projektima pravedne tranzicije.
Iz Eko tima navode da bi se ovim sredstvima finansirali projekti usmjereni na unapređenje životne sredine, otvaranje novih radnih mjesta, prekvalifikaciju radnika i podršku malim i srednjim preduzećima.
„Osnivanje namjenskog programa unutar već postojećeg Eko-fonda omogućilo bi bržu implementaciju i izbjeglo dodatne troškove. Eko-fond već ima uspostavljene administrativne mehanizme za upravljanje i distribuciju sredstava, kao i za praćenje i evaluaciju programa podrške. Uspostavljanjem namjenskog programa unutar postojećeg fonda, možemo ubrzati implementaciju i izbjeći troškove osnivanja novih institucija.“ navodi Čabarkapa.
Inicijativa Eko-tima za osnivanje namjenskog programa za pravednu tranziciju slijedi sličan primjer Grčkog modela finansiranja pravedne tranzicije.
Iz te nevladine organizacije navode da grčki fond za pravednu tranziciju, formiran na nacionalnom nivou, koristi sredstva prikupljena od prodaje CO2 emisionih kredita u okviru sistema trgovanja emisijama (ETS) Evropske unije za podršku procesima pravedne tranzicije u regionima koji su najviše pogođeni prelaskom na obnovljive izvore energije, poput Zapadne Makedonije.
S obzirom na slične izazove, Eko-tim vjeruje da je ovaj model idealan za Pljevlja, kako bi se obezbijedila dugoročna podrška radnicima i zajednicama.
“Već duže vrijeme ukazujemo na nepovjerenje koje građani Pljevalja imaju u proces pravedne tranzicije, a uzrok tome je nedovoljna politička podrška procesu. Stoga, apelujemo na hitno razmatranje ove inicijative, jer bi njeno prihvatanje jasno pokazalo političku volju i posvećenost vlasti u procesu dekarbonizacije i ispunjavanja međunarodno preuzetih obaveza Crne Gore, pružajući građanima Pljevalja dokaz da su njihove potrebe i budućnost prioritet u ovim promjenama”, zaključuje Čabarkapa.
Izvor: Gradski.me
