Centar za građansko obrazovanje (CGO) čestita Svjetski dan književnosti i autorskih prava, pružajući podršku i iskazujući zahvalnost svim crnogorskim autorima i izdavačima za njihov doprinos crnogorskoj kulturi i kulturi regiona.
CGO cijeni da je današnji dan knjige i autorskih prava prilika da istaknemo značaj književnosti kao univerzalnog umjetničkog pogleda na život.
„Književnost mijenja stvarnost nabolje, oplemenjuje ljudski um, utiče na razvijanje estetskih stavova, kreativnosti, mašte, kritičkog mišljenja, intelektualnog duha i razumijevanje različitosti. U vremenima krize ona je često jedini prozor u drugačije svijetove“, saopštila je koordinatorka programa Aktivno građanstvo
Sara Čabarkapa.
Crnogorska književnost s pravom se diči piscima i pjesnicima koji su za Crnu Goru stvaralački vezani i njome određeni.
„Njegoš, Marko Miljanov, Danilo Kiš, Borislav Pekić, Mirko Kovač, Mihailo Lalić, Nikola Lopičić, Vitomir Nikolić, Radovan Zogović, Aleksandar Leso Ivanović, Zuvdija Hodžić i drugi obilježili su odrastanje generacija i van granica Crne Gore, uticali na njihove poglede na svijet, estetske, etičke i moralne vrijednosti. Njihov doprinos crnogorskoj i evropskoj književnosti naše institucije dodatno obavezuje da unapređenju uslova za razvoj književnosti i izdavaštva u budućnosti odgovorno pristupe“, dodaje Čabarkapa.
Nažalost, kaže, od januara 2025. godine PDV na knjige u Crnoj Gori je povećan više nego duplo – sa 7% na 15%.
„Tako su knjige postale skuplje i manje dostupne građanima i građankama Crne Gore. Književnost ne smije biti luksuz. U vremenu kada se sve manje čita, književnost mora da bude dostupna i njen značaj se mora objasniti mlađim generacijama. Ovakva stopa PDV-a na knjige od 15% je odstupanje od prakse većine država članica Evropske unije gdje se izdavanje knjiga smatra javnim interesom, te postoje različite mjere podsticaja za izdavače, kao što su najniže i nulte stope PDV“, navodi se u saopštenju.
Čabarkapa napominje da samo države sa slabim institucijama, ali i ograničenim donosiocima odluka, ne razumiju značaj književnosti, ulaganja u razvijanje čitalačke kulture i promocije domaćih autora i autorki i izdavačkih kuća.
„Kao zemlja u svijetu poznata po prvim štampanim knjigama u Crnojevića štampariji na Obodu u XV vijeku Crna Gora ne smije dozvoliti zaostajanje za evropskim standardima u ovoj oblasti. U njoj knjiga mora biti dostupna svima a naročito mladim generacijama“, poručlila je ona.
Glavna skupština UNESCO proglasila je 23. april Svjetskim danom knjige i autorskih prava 1995. godine. Ovaj datum je simboličan, budući da predstavlja dan smrti velikih svjetskih pisaca Vilijama Šekspira i Migela de Servantesa, kao i datum rođenja Vladimira Nabokova.
Četvrtak, 4 Septembra 2025, 21:53, Autor članka PressNews
