Plan, prikazan u prezentaciji koju je vidio Fajnenšel tajms, vodili su izraelski biznismeni, a zasnovan je na finansijskim modelima razvijenim unutar kompanije Boston Consulting Group (BCG), s ciljem da se Gaza ponovo zamisli kao prosperitetno trgovinsko čvorište.
Nazvan „The Great Trust” i podijeljen s Trampovom administracijom, plan je predviđao isplatu novčane pomoći za pola miliona Palestinaca da napuste tu oblast i privlačenje privatnih investitora za razvoj Gaze.
Iako Institut Tonija Blera (TBI) nije autor niti je zvanično podržao finalnu verziju prezentacije, dva člana osoblja bivšeg britanskog premijera učestvovala su u grupnim porukama i telefonskim pozivima tokom razvoja projekta, prema osobama upućenim u cijeli proces.
Jedan opširan dokument o posleratnoj Gazi, koji je napisao zaposleni TBI-ja, podijeljen je u grupi na razmatranje. On je uključivao ideju „Gaza rivijere“ sa vještačkim ostrvima sličnim onima u Dubaiju, inicijative zasnovane na blokčejnu, dubokovodnu luku radi povezivanja Gaze sa indijsko-bliskoistočno-evropskim ekonomskim koridorom i zone sa niskim porezima.
U dokumentu člana TBI-ja navodi se da je razarajući rat u Gazi „stvorio priliku koja se javlja jednom u vijeku da se Gaza izgradi iz temelja… kao sigurno, moderno i prosperitetno društvo“.
Iako je bilo preklapanja, prezentacija izraelskih biznismena (duga preko 30 stranica) značajno se razlikovala od dokumenta TBI-ja. TBI nije pominjao preseljenje Palestinaca – ideju koju je početkom godine zastupao američki predsjednik Donald Tramp, a koja je naišla na široku međunarodnu osudu.
Portparol TBI-ja je rekao za Fajnenšel tajms: „Vaša priča je potpuno netačna… TBI nije učestvovao u pripremi prezentacije, koja je rad BCG-ja, i nije imao nikakav doprinos njenom sadržaju.“
Nakon što je Fajnenšel tajms predočio podatke o grupi od 12 članova (među kojima su bila i dva člana TBI-ja, BCG konsultanti i izraelski biznismeni) i interni TBI dokument pod nazivom „Ekonomski plan za Gazu“, portparol TBI-ja je priznao: „Nikada nismo tvrdili da TBI ništa nije znao o tome na čemu grupa radi, niti da naši zaposleni nisu učestvovali u pozivima.“
TBI je saopštio da je tokom susreta sa različitim grupama o posleratnim planovima „najčešće u režimu slušanja“. Interni dokument je analizirao predloge „raznih strana“ i bio je samo jedan u nizu internih materijala. Dodali su da dokument nije dostavljen BCG-ju, da je prezentaciju „TBI video, ali nije učestvovao u njenom kreiranju“ i da bi bilo pogrešno tvrditi da je TBI radio na izradi pomenutog plana.
TBI je naglasio da je Toni Bler već dvije decenije posvećen ideji „bolje Gaze za stanovnike Gaze“ i da „nikada nije podržavao preseljenje Palestinaca“.
Kontroverze u vezi sa radom BCG-a
BCG-ova uključenost u Gazu izazvala je međunarodnu kontroverzu. Firma je pomogla u formiranju nove izraelsko-američke humanitarne inicijative pod nazivom „Gaza Humanitarian Foundation“ (GHF), čije je lansiranje obilježeno smrću stotina Palestinaca. BCG je osudio dio rada urađenog bez odobrenja i otpustio dvojicu partnera za koje je tvrdila da su obmanuli rukovodstvo.
Fajnenšel tajms je nedavno otkrio da je tim BCG-ja izrađivao i model rekonstrukcije Gaze, uprkos izričitoj zabrani unutar firme. „To nije bio BCG projekat, i firma je jasno rekla vodećem partneru da ne sprovodi rad. Projekat je vođen tajno, bez dozvole. Potpuno se ograđujemo od tog rada i odmah smo raskinuli saradnju sa partnerima koji su učestvovali“, naveli su iz BCG-ja.
TBI je rekao da su informacije koje je Fajnenšel tajms dobio „plasirane od strane onih koji žele da prikriju sopstvenu odgovornost“.
Grupu izraelskih biznismena činili su investitor u tehnologiju Liran Tancman i kapitalista Majkl Ajzenberg, koji su ranije pomogli u osnivanju GHF-a.
Fil Rajli, bivši agent CIA i savjetnik BCG-ja, koji sada vodi bezbjednosne operacije GHF-a, pokušao je da pridobije Blera na sastanku u Londonu u martu. TBI tvrdi da je Rajli zatražio sastanak. „Bler je slušao, ali TBI nije dio GHF-a.“ Portparol Rajlijeve firme Safe Reach Solutions kaže da je Blerova kancelarija tražila sastanak da bi saznala više o ulozi firme na kontrolnim punktovima tokom kratkog prekida vatre.
Sporni elementi plana
Posleratni plan izraelskih biznismena predviđa proširenu ulogu humanitarne pomoći, privremeni smještaj za one koji ostanu, ali i subvencije u novcu, hrani i stanarini u iznosu od 9.000 dolara po osobi kako bi podstakli odlazak četvrtine stanovništva.
Finalna verzija prezentacije, nazvana „Great Trust: Od uništenog iranskog posrednika do prosperitetnog abrahamskog saveznika“, podijeljena je sa sadašnjim i bivšim američkim zvaničnicima, vladama i zainteresovanim stranama iz regiona. „Great“ je skraćenica za Gaza Reconstitution, Economic Acceleration and Transformation odnosno Obnova Gaze, ubrzanje privrede i transformacija.
Plan predviđa stavljanje sva javna zemljišta u Gazi u fond, čija bi se imovina mogla prodavati investitorima putem digitalnih tokena na blokčejnu. Građanima bi bila ponuđena opcija da daju svoju privatnu zemlju fondu u zamjenu za token koji im garantuje pravo na stalnu stambenu jedinicu.
Prezentacija, izrađena u aprilu (prije napada Izraela i SAD na Iran), uključuje ideje koje bi mogle da privuku Trampa i vođe iz zalivskih zemalja: „MBS Ring“ i „MBZ Central“ autoputeve, nazvane po saudijskom i emiratskom prestolonasljedniku, kao i „Zonu pametne proizvodnje Ilona Maska“ na granici sa Izraelom, gdje bi američke firme proizvodile električne automobile za izvoz u Evropu.
Dokument predviđa i „Gaza Tramp rivijeru i ostrva“ – luksuzne komplekse na obali i vještačkim ostrvima po uzoru na ona u Dubaiju, što je takođe pomenuto u TBI dokumentu.
Novi putevi, luka i aerodrom bi, prema planu, pretvorili Gazu u trgovinsku tačku i „obezbijedili američkoj industriji pristup rudama rijetkih metala u vrijednosti od 1.3 milijardi dolara“ iz zapadne Saudijske Arabije.
Korišćenjem kompleksnog finansijskog modela koji je razvio BCG, plan pretpostavlja da će 25% stanovništva dobrovoljno otići, većina trajno.
Relokacija bi koštala 5 milijardi dolara, ali bi, prema modelu, uštedjela 23.000 dolara po osobi u odnosu na dugoročne troškove pomoći.
U kombinaciji sa procvatom industrije i rastom BDP-a, plan bi povećao „vrijednost Gaze sa sadašnjih 0 na oko 324 milijarde dolara“.
Izvor: Nova.rs
