Sadržaj
Dok je Mitropolija crnogorsko-primorska Srpske pravoslavne crkve, na čijem je čelu mitropolit Joanikije, oštro kritikovala predsjednika Srbije zbog, kako je navela, političkog miješanja u crkvena pitanja i „nejasnih optužbi“, Eparhija budimljansko-nikšićka Srpske pravoslavne crkve, kojom upravlja mitropolit Metodije, javno je stala u Vučićevu odbranu, ocjenjujući da njegove poruke doprinose očuvanju jedinstva Srpske pravoslavne crkve.
Polemika je uslijedila nakon Vučićevih izjava tokom posjete Republici Srpskoj, gdje je govorio o položaju Srba u regionu, litijama u Crnoj Gori i, kako je rekao, pokušajima da se oslabi jedinstvo SPC.
Govoreći u Janjskim Otokama, Vučić je poručio da su litije iz 2020. godine počele zato što su, prema njegovim riječima, pojedini željeli da formiraju pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori „samo da izbrišu ono srpska“.
„Došlo je do toga da se ljudi izjašnjavaju kao pravoslavci, ali nacionalno nisu Srbi. Moramo Republici Srpskoj da budemo zahvalni. Na teritoriji BiH je manje Srba nego u Crnoj Gori, a Crna Gora nas je četiri puta optužila za genocid, priznala je takozvano Kosovo, dok Republika Srpska to nikada nije učinila. Velika je razlika između onih koji vode ujedinjenu politiku i onih koji žele da razbiju integralističko jezgro srpskog naroda. Ne zaboravite da su litije krenule kada su neki htjeli da prave Pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori samo da izbrišu ono „srpska“. Vjerujte mi da takve ideje i dalje postoje“, rekao je Vučić.
Prije toga je u Mrkonjić Gradu upozorio i na, kako je rekao, „policentrične ideje“ u SPC.
„U Crkvi smo imali ideje koje su opake i opasne, ideje o federalizaciji i konfederalizaciji naše Crkve. Danas čujete i priče o policentričnom srpstvu. To je smrt srpskog naroda i smrt srpske crkve. Kada su pokušali da prave pravoslavnu crkvu u Crnoj Gori, naše vladike i patrijarh Irinej na vrijeme su prepoznali o čemu se radi. Da su uspjeli, srpska crkva više nikada ne bi bila ono što je danas“, rekao je predsjednik Srbije.
Mitropolit Joanikije: Političarima nije mjesto u crkvenim pitanjima
Na ovakve njegove riječi je ubrzo stigla reakcija iz Mitropolije crnogorsko-primorske koju predvodi mitropolit Joanikije uz ocjenu da Vučićeve poruke „vrve od nejasnoća“ i da predstavljaju nedopustivo miješanje političara u crkvene teme.
Iz Mitropolije su naveli da razumiju Vučićevu kritiku zvanične politike Crne Gore prema obilježavanju godišnjice „Oluje“, ali da osjećaju obavezu da odgovore na njegova tumačenja crkvenih događaja.
„Velika je šteta po crkveno i narodno jedinstvo, sa pozicije predsjednika Srbije mahati vrlo neodređenim kritikama na račun Crkve, pominjući, u istom dahu i u gotovo istoj rečenici da smo ‘u Crkvi imali ideje koje su opake i opasne’, pa na to dodavati kako su ‘neki’ pokušali ‘da prave Pravoslavnu Crkvu u Crnoj Gori’, a da su te neke ‘patrijarh Irinej i vladike’ osujetili tako što su ‘na vrijeme osjetili o čemu se radi’! Ako ovome dodamo i Vučićevu izjavu kako su ‘litije u CG počele kada su htjeli pravoslavnu crkvu u CG, samo da izbrišu ono – srpska’, onda nam se čini da ulazimo u zonu beskorisnih i štetnih nejasnoća, koje bi se mogle tolerisati nekom sa manje odgovornosti i značaja u javnosti, ali ne i predsjedniku Srbije“, navodi se u saopštenju.
Mitropolija smatra da takve izjave unose zabunu među vjernicima i ostavljaju utisak da su pojedini arhijereji SPC u Crnoj Gori imali separatističke namere, što, kako ističu, nije tačno.
Podsjetili su da su upravo četiri eparhije SPC u Crnoj Gori, zajedno sa sveštenstvom, monaštvom i vjernicima, organizovale litijski pokret kojim je odbranjena crkvena imovina i očuvano jedinstvo SPC.
„Nismo tada dozvolili da političari vode glavnu riječ, pa ne smatramo da ni danas političarima pripada pravo da tumače crkvene događaje. Njihovo nepozvano miješanje u crkvena pitanja ne donosi dobro ni državi ni Crkvi“, navodi se u saopštenju Mitropolije.
Dodaju da su jedini koji su zaista pokušavali da razbiju jedinstvo SPC bili tadašnji državni organi Crne Gore donošenjem Zakona o slobodi vjeroispovesti krajem 2019. godine.
„Treba reći da ih je u ovim najnovijim Vučićevim izjavama teško prepoznati, i da je vjerni narod sa sveštenstvom, u najmanju ruku, zbunjen ovakvim retroaktivnim tumačenjima razloga pokretanja litija 2020. godine. Ti ‘neki’ ne mogu, ni u najnespretnijim verbalnim aluzijama, imati veze sa vrhom SPC u Crnoj Gori, kako su to svojevremeno pojedini beogradski tabloidi pripisivali blaženopočivšem mitropolitu Amfilohiju, a za šta se nadamo da nisu bile govorničke namjere predsjednika Vučića. Međutim, mi upravo reagujemo zato što izjave g. Vučića očigledno vrve od nejasnoća. A ako uvaženi predsjednik Srbije, nekim slučajem, permutuje ondašnje sinhronizovano djelovanje i rad arhijereja, sveštenstva i vjernog naroda u Crnoj Gori sa nepostojećim crkvenim separatizmom, podsjećamo ga da se radi o djelatnosti koja je, u organizacionom i djelatnom smislu, odlučujuće doprinijela uspješnom vođenju i okončanju molitvenog i protestnog litijskog podviga građana Crne Gore. Ovaj i ovakav podvig je upravo i doprinio izmjeni nakaradnog Zakona o slobodi vjeroispovesti ili uvjerenja i pravnom položaju vjerskih zajednica i potpisivanju Temeljnog ugovora između države Crne Gore i Srpske pravoslavne Crkve“, navodi se u saopštenju.
Mitropolit Metodije: Vučićeve poruke unose mir među svetosavski narod
Samo nekoliko sati kasnije usledio je potpuno drugačiji odgovor iz Eparhije budimljansko-nikšićke kojom upravlja mitropolit Metodije.
U saopštenju objavljenom na sajtu eparhije izražena je „iskrena blagodarnost“ predsjedniku Srbije Aleksandru Vučiću zbog, kako navode, njegove kontinuirane brige za položaj Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori.
Iz Eparhije ocjenjuju da Vučićevo javno ukazivanje na značaj očuvanja crkvenog jedinstva predstavlja odgovoran odnos prema duhovnom identitetu srpskog naroda.
Posebno su podržali njegovo tumačenje litija iz 2020. godine.
„Naglašavanje činjenice da su litije bile odlučujući bedem protiv pokušaja fragmentacije i brisanja srpskog imena iz bića Crkve u Crnoj Gori predstavlja izuzetan doprinos očuvanju istorijske istine. Ovakve jasne poruke donose prijeko potrebnu svjetlost, otklanjaju konfuziju u javnosti i unose mir među vjerni svetosavski narod koji je poveo litije“, navodi se u saopštenju.
Iz Eparhije dodaju da izjave koje dolaze iz Beograda ne doživljavaju kao političko miješanje, već kao „bratsku brigu i državnički odgovorno jačanje svijesti o zajedničkoj odgovornosti“.
Prema njihovom stavu, upravo zahvaljujući saradnji Srbije i SPC, kao i otporu prema politici bivšeg crnogorskog režima, odbranjena je crkvena imovina, potpisan Temeljni ugovor i očuvano jedinstvo Srpske pravoslavne crkve.
Na kraju saopštenja Eparhija budimljansko-nikšićka uputila je molitve za zdravlje i uspjeh predsednika Srbije Aleksandra Vučića, zahvalivši mu na, kako navode, „svakoj riječi podrške koja doprinosi jačanju Srpske pravoslavne crkve u Crnoj Gori“.
Mitropolit bez ispunjenih uslova koji je dao orden Vučiću
Mitropolit Metodije je poznat i po svom angažmanu u javnom i političkom životu Crne Gore, često izazivajući kontroverze.
Prošle godine je izazvao pažnju dodjelom Ordena Svetog Georgija Pobjedonosca Prvog reda predsjedniku Srbije Aleksandru Vučiću, što su neki u crkvenim i političkim krugovima ocijenili kao znak približavanja aktuelnoj struji u SPC predvođenoj patrijarhom Porfirijem i episkopom bačkim Irinejem.
Od prošle godine Metodije je mitropolit, iako ne ispunjava ni uslove novokomponovanog kanonski neutemeljenog titulara uvedenog 2024. u SPC, pisao je ranije Danas. Čak i u vjerski i nacionalno raspolućenoj Crnoj Gori svi tvrde da je to nagrada za “izdaju”, iako u Srpskoj patrijaršiji kažu da je vladiki iz Berana mitropolitsko zvanje “dao” sam Sveti Sava, kao osnivač Eparhije budimljansko-nikšićke.
U crkvenim krugovima niko nema dilemu da je to jedna od disciplinskih mjera protiv mitropolita crnogorsko-primorskog Joanikija (Mićovića), između ostalog i zato što nije popustio pritisku Patrijaršije da povuče potpis sa pisma protiv crkvenog vrijeđanja studenata koji protestuju u Srbiji.
Posljednji događaj koji ga je doveo u centar pažnje jeste kada je u selu Gornje Zaostro kod Berana otkriven spomenik četničkom komandantu Pavlu Đurišiću. Po nalogu Ministarstva kulture, spomenik je trebalo da bude uklonjen, ali su ga mještani premjestili u obližnju crkvu. Upravo je mitropolit Metodije bio taj koji je spomenik otkrio.
Izvor: Serbian Times
