Iz Željezničke infrastrukture (ŽICG) su “Vijestima” kazali da su za ovaj posao na tunelu dugom 6.170 metara, dobili grant kroz Investicioni okvir za Zapadni Balkan (WBIF) i podršku Evropske investicione banke (EIB), te da je riječ o bespovratnoj pomoći. Kako kažu, “Sozina” u trenutnom stanju ne ispunjava moderne evropske standarde saobraćaja vozova uz traženi nivo efikasnosti, regulative i tehničkih uslova, odnosno tehničke specifikacije interoperabilnosti (TSI).
“Namjera ŽICG je da se nakon planirane modernizacije tunel “Sozina”, u mjeri mogućeg, uskladi sa najvišim TSI zahtjevima. ŽICG je dobio grant u iznosu od 850.000 eura za izradu projektne dokumentacije sanacije tunela “Sozina. Prema planu aktivnosti, završetak projekta očekuje se u februaru 2027. Sredstva su namijenjena za geotehnička, geodetska i građevinsko-konstruktivna istraživanja, radi sagledavanja stvarnog stanja tunelske konstrukcije i definisanja potrebnih mjera sanacije. Po završetku izrade glavnog projekta za prioritetne mjere sanacije, slijedi objavljivanje tendera za izvođenje radova, izbor izvođača i realizacija radova na rehabilitaciji tunela Sozina, koji je dio šireg projekta rekonstrukcije pruge Podgorica-Bar”, istakli su iz ŽICG.
U monitoring i praćenje projekta su, kako kažu, uključeni i JASPERS (zajednička podrška na teritoriji Evrope), EIB i Delegacija Evropske unije u Crnoj Gori, radi sprovođenja po evropskim standardima i procedurama, dok je na poslovima ispitivanja i izrade tehničke dokumentacije kroz infrastrukturni projektni fond uposlena kompanija “SUEZ Consulting”.
Godišnji promet 11.000 vozova
Iz ŽICG su pojasnili da će kroz ispitivanje saznati nosivost konstrukcije, stanje obloge i drenažnih sistema, pa će na osnovu tih podataka odrediti mjere sanacije radi povećanja bezbjednosti i dugoročne stabilnosti objekta. Naglasili su da će ova istraživanja poslužiti kao osnov za izradu projektne dokumentacije i samim tim pouzdaniji i efikasniji željeznički saobraćaj na pruzi Bar-Vrbnica.
“Trenutno je u završnoj fazi čišćenje svoda tunela pod visokim pritiskom, što omogućava vizuelnu identifikaciju stanja obloge i evidentiranje eventualnih oštećenja. Nakon toga, počeće detaljna istraživanja koja obuhvataju: geološka i geotehnička ispitivanja, skeniranje tunela geo-radarom, termografsku analizu. Konačan obim i dinamika radova zavisiće od rezultata ispitivanja, tehničkih mogućnosti i procijenjenih troškova. Kroz tunel “Sozina” dnevno prođe oko 30 vozova, odnosno oko 10.950 vozova godišnje. Trenutna brzina kretanja vozova kroz tunel iznosi 80 kilometara na čas, uz ograničenje na manjem dijelu tunela od 60 metara, gdje je propisana brzina 30 kilometara na čas”, istakli su iz ŽICG.
Dodali su i da je “Sozina” izgrađena krajem krajem pedesetih godina prošlog vijeka kao dio projekta izgradnje željezničke pruge Beograd-Bar, čija se prva dionica Podgorica-Bar, gradila po završetku Drugog svjetskog rata. Iz ŽICG su naveli da je cilj bio izgradnja moderne pruge normalnog kolosijeka koja bi obezbijedila putovanje od tadašnjeg Titograda do Bara za oko sat vremena, odnosno gotovo sedam puta brže od putovanja tadašnjom prugom uzanog kolosijeka – koja je uključivala dvije pruge i prelazak brodom preko Skadarskog jezera.
Pojasnili su da su radovi na cijeloj dionici kasnili zbog probijanja “Sozine”, zbog teških geoloških i terenskih uslova, kao i ograničenih tehničkih i mogućnosti mehanizacije, jer je većina posla izvođena ručno i uz upotrebu eksploziva.
Najduži tunel na pruzi Beograd-Bar
Iz ŽICG su naveli da nemaju potpune podatke o svim izvođačima radova, osim da je u izgradnji učestvovala kompanija “Tunelogradnja Beograd” i brojne omladinske radne brigade iz svih krajeva tadašnje Jugoslavije, dok je pruga Podgorica-Bar svečano otvorena za saobraćaj na Dan republike 29. novembra 1959. godine.
Naveli su da je tunel dugačak 6,17 kilometara i da je najduži na pruzi Beograd-Bar, da je unutrašnja visina 6,4 metra, a širina 4,5 metara.
“Za poređenje, stara pruga uzanog kolosijeka koja je povezivala Bar i Virpazar imala je 43,3 kilometara kolosijeka sa brojnim serpentinama i velikim nagibima, dok je vazdušna udaljenost između Virpazara i Bara svega 18 kilometara. Današnja pruga između ovih mjesta dugačka je 20,7 kilometara. Tokom perioda eksploatacije tunela, kao i u okviru različitih rekonstrukcija, izvršena su brojna ispitivanja. Zbog činjenice da se tunel nalazi u seizmički aktivnom području, tokom decenija je pretrpio oštećenja usljed više zemljotresa, što je izazivalo pukotine na oblozi i pojavu plavljenja tunela. Zbog toga su rađeni brojni projekti rekonstrukcije: 1970, 1982, 2010. i 2016, dok su veće rekonstrukcije sprovedene 1972, 1982. i 2017”, istakli su iz ŽICG.
Naveli su da je od 1962. do 1980. godine vršen monitoring pojave vode u tunelu, nakon čega je 1982. godine “ZGP Sarajevo” uradio odvodni tunel radi sprečavanja plavljenja. Istakli su da su najznačajniji radovi izvedeni krajem 2017. godine kroz Instrument EU za pretpristupnu podršku (IPA III) projekat, kada su urađeni rekonstrukcija gornjeg stroja, drveni pragovi zamijenjeni betonskim i ugrađene nove šine i tucanik.
Ti radovi su, kako kažu iz ŽICG, koštali 4.083.891 eura dok je nadzor plaćen 134.000 eura, čime je postignuto povećanje brzine vozova kroz tunel i “Sozina” postala jedina dionica pruge u Crnoj Gori sa ugrađenim betonskim pragovima.
Izvor: Vijesti
