Zdravstvene ustanove i partnerske organizacije toga dana posebno naglašavaju dostupnost usluge, važnost rane dijagnostike i značaj odgovornog odnosa prema sopstvenom i javnom zdravlju, saopštilo je Ministarstvo zdravlja.
Kako navode, ovaj datum ustanovilo je Ministarstvo zdravlja Crne Gore, na inicijativu Instituta za javno zdravlje Crne Gore, s ciljem sistemskog i kontinuiranog podsticanja građana i građanki na pravovremeno testiranje.
“Proglašenjem 4. marta Nacionalnim danom testiranja na HIV, institucionalno je potvrđena opredijeljenost države da prevenciju, rano otkrivanje i dostupnost terapije postavi među prioritete javnog zdravlja”, kazali su u saopštenju.
Ističu da, testiranje na HIV predstavlja odgovoran čin brige o sopstvenom zdravlju i dobrobiti zajednice. Ono je jedini pouzdan način da se utvrdi prisustvo infekcije i ključni je korak ka njenom suzbijanju.
“Rano otkrivanje omogućava pravovremeno započinjanje terapije, očuvanje kvaliteta života i dugoročnu stabilnost. Kada se HIV dijagnostikuje na vreme i lečenje započne bez odlaganja, moguće je voditi dug, ispunjen i kvalitetan život”, dodaju u saopštenju.
Iz Ministarstva zdravlja naglašavaju da su danas u Crnoj Gori dostupne brojne besplatne, brze i povjerljive opcije testiranja.
“Brzi testovi mogu se obavljati u zdravstvenim ustanovama, kao i na terenu u saradnji sa nevladinim organizacijama, uz formalizovane memorandume o saradnji sa javnozdravstvenim institucijama. Time je osigurana dostupnost usluge uz visok nivo stručnosti i diskrecije”, kazali su u saopštenju.
U proteklim godinama, dodaju, sistem testiranja dodatno je unaprijeđen uspostavljanjem mreže regionalnih savjetovališta za dobrovoljno, povjerljivo savjetovanje i testiranje (DPST) pri domovima zdravlja u Baru, Kotoru, Herceg Novom, Podgorici, Nikšiću, Bijelom Polju, Beranama, Pljevljima i Budvi. Tokom 2025. godine u ovim savjetovalištima realizovano je 1.040 testiranja, pri čemu je testirano 949 osoba.
“Prema procjenama UNAIDS, dobijenim primjenom SPECTRUM metodologije, prevalencija HIV-a u populaciji uzrasta 15–49 godina u Crnoj Gori iznosi 0,1%. Procjenjuje se da sa HIV-om živi oko 400 osoba, od kojih 69% poznaje svoj HIV status, što dodatno ukazuje na potrebu kontinuiranog podsticanja testiranja”, kazali su u saopštenju.
Kako dodaju, savremena antiretrovirusna terapija dostupna u Crnoj Gori omogućava smanjenje količine virusa ispod nivoa detekcije. Osoba koja je na terapiji i ima održiv, nedetektabilan virusni odgovor ne može prenijeti HIV na neinficirane osobe, što predstavlja snažan javnozdravstveni argument za rano testiranje i pravovremeno započinjanje liječenja.
“Pozivamo građane i građanke da se informišu i obave testiranje na HIV, jer znanje o sopstvenom statusu predstavlja temelj lične sigurnosti, odgovornosti i zajedničkog napora ka okončanju epidemije”, zaključuju u saopštenju.
