U dokumentu se ističe da organizovani kriminal i korupciju karakterišu visok stepen fleksibilnosti, prilagodljivosti, transnacionalnog djelovanja i sposobnosti brzog oporavka.
Kako se navodi, aktivnosti organizovanih kriminalnih grupa koje generišu najveće bezbjednosne prijetnje obuhvataju krijumčarenje narkotika, oružja i municije, trgovinu ljudima i ilegalne migracije, nelegalnu trgovinu akcizne i druge robe, korupciju, pranje novca, finansijske prevare i falsifikovanje dokumenata.
U Predlogu strategije piše da dinamičan razvoj digitalnih tehnologija dodatno omogućava kriminalnim strukturama primjenu sofisticiranih metoda prikrivanja tragova, finansijskih tokova i nezakonitih transakcija.
Navodi se i da korupcija, naročito na visokom nivou, podriva autonomiju društveno-političkog sistema, urušava vladavinu prava, ekonomski razvoj i stabilnost, produbljuje društvene nejednakosti i podstiče zloupotrebu javnih resursa, pri čemu negativno utiče ne samo na državni aparat, već i na privatni sektor.
“Sve navedeno, uz negativne posljedice po institucije, vladavinu prava i ekonomsku stabilnost, čini organizovani kriminal i korupciju jednom od ključnih bezbjednosnih prijetnji Crnoj Gori”, navodi se u dokumentu.
U Predlogu strategije se dodaje da Crna Gora ostaje posvećena sprovođenju reformi i preduzimanju sveobuhvatnih mjera i aktivnosti u borbi protiv organizovanog kriminala i korupcije, što je, kako se navodi, prepoznato i u dosadašnjim izvještajima Evropske unije o napretku.
Dokument se bavi i hibridnim prijetnjama, za koje se navodi da predstavljaju savremeni i složeni oblik bezbjednosnih prijetnji koje različiti državni i nedržavni akteri sve intenzivnije koriste radi ostvarivanja svojih interesa.
U tom kontekstu navodi se da je posebnu pažnju potrebno posvetiti malignim stranim uticajima, uključujući političko, medijsko, ekonomsko, informativno i obavještajno djelovanje usmjereno na podrivanje demokratskih institucija i procesa evropskih integracija Crne Gore.
Predlog strategije navodi i da se sajber prijetnje nalaze visoko na listi savremenih bezbjednosnih prijetnji, uz ocjenu da digitalizacija društva i razvoj informaciono-komunikacionih tehnologija, iako donose značajne koristi, istovremeno povećavaju izloženost postojećim i novim ranjivostima.
U dokumentu se ističe da razvoj i sve intenzivnija upotreba vještačke inteligencije predstavljaju razvojnu šansu, ali i ozbiljan izazov u slučaju njene moguće zloupotrebe.
Govoreći o terorizmu, u Predlogu strategije se navodi da terorizam i nasilni ekstremizam predstavljaju direktnu prijetnju interesima države, njenim institucijama, subjektima kritične infrastrukture i bezbjednosti građana.
“Iako je nivo terorističke prijetnje u Crnoj Gori nizak, ona i dalje predstavlja značajnu bezbjednosnu prijetnju”, piše u dokumentu Vlade.
Dokumentom je predviđeno da analiza finansijskih tokova i potencijalnih veza između terorističkih organizacija, organizovanog kriminala i političkih struktura ostaje jedan od ključnih elemenata efikasnog odgovora na ovu prijetnju.
Upravljanje krizama predstavlja jednu od ključnih funkcija nacionalne bezbjednosti Crne Gore, usmjerenu na zaštitu građana, očuvanje imovine i životne sredine, te obezbjeđivanje kontinuiteta funkcionisanja države.
Kako navode u dokumentu savremene bezbjednosne prijetnje, rizici i izazovi zahtijevaju uspostavljanje sistema upravljanja krizama, razvoj integrisanog, fleksibilnog i proaktivnog pristupa koji omogućava koordinisano djelovanje u svim fazama upravljanja krizama – prevenciji, pripravnosti, odgovoru i oporavku.
“Uspostavljanje sistema podrazumijeva uređenje normativnog i institucionalnog okvira koji će prepoznati krizu kao jedno od stanja nacionalne bezbjednosti i definisati vrste kriza, nadležnosti, odgovornosti i mehanizme koordinacije relevantnih institucija. Takođe, uključivanje društvenih aktera u sistem upravljanja krizama osiguraće sveobuhvatan pristup i jačanje kapaciteta, uz efikasnu mobilizaciju svih resursa u kriznim situacijama. Ovi procesi treba da budu zasnovani na savremenim standardima i najboljim praksama NATO, EU i UN, uz obezbjeđivanje interoperabilnosti sa međunarodnim mehanizmima”, navodi se u Strategiji.
Izvor: RTCG
